Mustafa Kemal ATATRK
Oktay Eki
Oktay EK
CHP stanbul Milletvekili
D ileri Komisyonu yesi
Bugn 22 Austos Sal  2017
TRT'NN ALDII ELEKTRK PAYI KALDIRILSIN
Kaynak : http://t24.com.tr/haber/chpli-eksiden-trtnin-yilda-550-milyon-tllik-elektrik-payinin-kaldirilmasi-teklifi/221190 | 14.01.2013
TRT'NN ALDII ELEKTRK PAYI KALDIRILSIN

 

CHP'li Oktay Eki, 'TRT’ye devlet bütçesinden, bir ylda radyolarla televizyonlara verilen reklamlarn toplam deerinin yüzde 3’ü kadar ödenek verilmesi doru olur' dedi

T24 Hülya Karabal/ Ankara  

 

CHP stanbul Milletvekili Oktay Eki TRT’nin ylda 550 milyon  TL’lik  elektrik paynn kaldrlmasna yönelik kanun  teklifini TBMM Bakanlna sundu.  Eki, “Önerim kabul edilirse kamu kaynaklarndan bu kuruma ylda ortalama 650 milyon TL. ödenek verilmi olacaktr” dedi.

 

TRT Gelirleri hakkndaki 3093 sayl yasann deitirilmesi için hazrlad yasa önerisini TBMM Bakanlna sunan stanbul CHP Milletvekili Oktay Eki:“TRT’ye devlet bütçesinden, bir ylda radyolarla televizyonlara verilen reklamlarn toplam deerinin yüzde 3’ü kadar ödenek verilmesi doru olur. Bilindii gibi, halen Radyo Televizyon Üst Kuruluna (RTÜK) salanan kaynak da bu kadardr.  Aslnda ülkemizde üretilen veya Türkiye’ye ithal edilen tüm elektronik iletiim araçlarndan alnan ylda ortalama 550 milyon TL. tutarndaki bandrol bedelleri de aynen TRT’ye aktarlmaktadr. Önerim kabul edilirse kamu kaynaklarndan bu kuruma ylda ortalama 650 milyon TL. ödenek verilmi olacaktr. TRT yönetimi bu kaynakla yetinmeyip aynen özel radyo ve Tv kanallar gibi kendi gelirlerini artrc faaliyetlerde de bulunursa, hem kamu kaynaklar çarçur edilmekten kurtulur hem de kurum rasyonel bir iletmecilik anlayyla yönetilir.

 

Önerim kabul edilirse, elektrik faturalarndan kesilen yüzde 2 oranndaki para ya hiç kesilmeyip elektrik faturalar düürülür yahut da bu para devlete gelir kaydedilir” dedi. 

 

Oktay Eki'nin TBMM Bakanl'na 2 Ocak 2013 tarihinde sunduu kanun teklifi aadadr:

 

 

 

''TBMM Bakanlna

 

TRT Kurumunun gelirleri hakkndaki 3093 sayl ve 02 Aralk 1984 tarihli yasann baz maddelerinin deitirilmesi amacyla hazrladm yasa önerisini iliikte sunuyorum. Gereinin yaplmasna emirlerini dilerim.

Sayglarmla.

 

 

Oktay Eki

stanbul Milletvekili

 

GENEL GEREKÇE

 

Türkiye Radyo-Televizyon Kurumu (TRT), bilindii 24 Aralk 1963 tarih ve 359 sayl Türkiye Radyo - Televizyon Kurumu Kanununa göre kurulmu olan ve  “kamu yayncl” yapan bir devlet kuruluudur. 

O tarihte dünyada yaygn olan (Avrupa nsan Haklar Sözlemesinin 10’uncu maddesinde de ifadesini bulan) anlay gerei TRT,  “devlet tarafndan iletilen” (veya kurulabilmesi devletin iznini gerektiren) bir yayn kuruluu olarak dodu.

Ancak iletiim teknolojilerindeki hzl gelime, radyo ve televizyon yayn yapmak için de snrsz imkân olduunu ortaya koyunca, özel radyo ve televizyon kanallarnn says inanlmaz derecede artt. Böylece tüm dünyada hem “kamu yayncl”nn oransal arl çok azald, hem de (TRT gibi) kamu yayncl yapan kurulular yaayabilmek için devlete ve dier kamu kanallarna dayanmak yerine, özel ellerde bulunan radyo ve TV kanallaryla rekabet etmeye mecbur kaldlar. Kamu kanallarna reklam alma hakk (veya imkân) bu yüzden saland.

Nitekim kamu yaynclnn saygn örnei BBC ve Türkiye’de TRT yllardr reklam kabul etmektedirler.

Ancak kamu yayncl yapan kurulularn devletten destek almadan topluma verdii hizmeti sürdürmesi, bu yayncln doasna aykrdr. O nedenle hem “makul düzeyde” bir kamu desteini bu kurumdan esirgememek, hem de salanacak destein halkn cebinden çkan parann çarçur edilmesine frsat vermeyecek düzeyde tutulmasna özen göstermek gereklidir.

Nitekim TRT’nin bir yumurtay dört kiiye tatan personel politikas ile, kaynaklarn ne kadar israf edildiini takip ans vermeyen ileyi ekli, konuya kamu yarar adna el atlmasn zorunlu klmaktadr. te o amaçla –ve TRT yönetimini rakip kurulular gibi, elindeki kaynaklar en verimli ekilde kullanmaya zorlamak için- sunulan bu yasa önerisi, TRT’ye bir dakikasn dahi ayrmayan milyonlarca insann elektrik faturalarndan yaplan kesintiyi (2010 ylnda 547 milyon; 2011 ylnda 514.2 milyon TL) ortadan kaldrmay amaçlamaktadr. 

 

 

Ancak yukarda iaret edildii gibi TRT  “kamu yayncl” yapan bir kurulu olduu ve bu nitelii nedeniyle kamu kaynaklarndan desteklenmesi gerektii için, öneri çada bir anlayla, TRT’ye salanacak destei, ülke ekonomisinin gücü ile orantl hale getirmektedir. Bunun için önerilen formüle göre, her yl devlet bütçesinden TRT’ye bir yl boyunca tüm radyo ve televizyonlara verilen ilân ve reklâmlarn toplam deerinin yüzde 3’ü kadar yardm yaplacaktr. 

Söz konusu oran, bilindii gibi halen Radyo-Televizyon Üst Kurulu (RTÜK) ile ilgili yasa gereince bu Kurula gelir salamak için de uygulanmaktadr. Nitekim RTÜK’ün 2010 ve 2011 yllarna ilikin faaliyet raporlarnda srasyla 90 milyon (tam rakam 89 milyon 603 bin) ve 105 milyon 290 bin TL.’yi bu yolla ald bildirilmektedir.

TRT’nin kamu kaynaklarndan salad destek, bilindii gibi sadece elektrik faturalarndan yaplan kesintiden ibaret deildir. Bilindii gibi TRT’nin bir de (ülkemizde üretilen veya ülkemize ithal edilen tüm elektronik iletiim araçlarndan alnan bandrol gelirlerinin bu kuruma verilmesi yüzünden) yüklü bir bandrol geliri vardr. Bu gelir, TRT’nin resmi faaliyet raporlarnda bildirildiine göre 2010 ylnda 465.7 milyon, 2011 ylnda 522 milyon TL’dr. Bir baka deyile TRT ylda 650 milyon TL. gibi, hiçbir özel radyo ve TV kanalnn hayal bile edemeyecei kadar büyük bir kayna, ta atp kolunu yormadan kasasna koyan bir yayn kuruluudur. Bu kaynak,  kamu yayncl ilevine uygun ekilde hizmet vermesi için fazlasyla yeterlidir. TRT’nin yapmas gereken tek ey, israftan uzak, rasyonel bir yönetim anlayn uygulamaktan ibarettir.

 

MADDE GEREKÇELER

Madde 1-) Yürürlükteki yasann Birinci maddesinde yaplan deiiklik, bir yandan Türkiye Radyo-Televizyon Kurumuna (TRT) gelir salamak amacyla “Elektrik enerjisi haslatndan” kesinti yaplmasna ilikin ibareyi metinden çkarmakta, öte yandan da bu kuruma çada kriterlere uygun bir kamu kayna (kamusal destek) salamak amacyla bir yl boyunca tüm radyo ve televizyon kanallarnda yaymlanan TOPLAM reklam ve ilan deerinin yüzde 3’ü orannda bir kaynan devlet bütçesinden ayrlarak TRT’ye verilmesini emretmektedir. Böylece bu kuruma 2010 ve 2011 yl rakamlarna göre ylda ortalama 100 milyon TL.nn devlet bütçesinden aktarlaca (ileriki yllarda toplam reklam hacmi arttkça bu rakam yükselecektir) öngörülmektedir.

 

Madde 2-) Yürürlükteki yasann kinci maddesinde yaplmas öngörülen deiiklik “elektrik enerjisi haslatndan TRT kurumuna haslat ayrlmasn” öngören “b” bendini çkarmaktadr.

 

Madde 3-) Yasann Dördüncü maddesinde yaplmas öngörülen deiiklik, elektrik enerjisi sat bedelinin yüzde 2’si oranndaki payn, tüketiciye elektrik enerjisi sat yapan tüzel kiilerin bu paray TRT kurumuna nasl intikal ettireceklerine ilikin 6’nc fkra “c” bendini metinden çkarmaktadr.

 

Madde 4-) Önerilen deiiklikle, yasann Beinci maddesi “c” fkrasnn, elektrik enerjisi haslatndan kesilen TRT paynn ne zaman kuruma intikal ettirileceine ilikin ikinci bendi metinden çkarlmaktadr.

 

Madde 5-) Bu madde ile, yürürlükteki yasann Onuncu maddesinde bulunan ve TRT’ye, elektrik üreten veya satan kurumlar denetletmek için vergi idaresini denetlettirme yetkisi veren ibare metinden çkartlmaktadr.

 

Madde 6 ve 7) Yürürlük maddeleridir.

 

TÜRKYE RADYO-TELEVZYON KURUMU GELRLER KANUNUNUN BAZI MADDELERNN DETRLMES HAKKINDA YASA ÖNERS

 

Madde 1-) 3093 sayl ve 02.12.1984 tarihli Türkiye Radyo-Televizyon Kurumu Gelirleri Kanunun 1’inci maddesi aadaki ekilde deitirilmitir:

AMAÇ VE KAPSAM:  

 

Madde 1 - Türkiye Radyo -Televizyon Kurumuna devaml ve yeterli gelir kayna salamak amacyla hazrlanan bu Kanun; radyo, televizyon, video ve birleik cihazlardan alnacak ücretler, Radyo ve Televizyon Üst Kurulunca saptanan yllk tüm radyo ve TV reklamlar toplamnn yüzde 3’ü tutarnda devlet bütçesinden ayrlan ödenek ile çeitli gelirlerin tahakkuk, tahsilat ilemlerini kapsar.

 

 

Madde 2-) 3093 sayl ve 02.12.1984 tarihli Türkiye Radyo-Televizyon Kurumu Gelirleri Kanunun 2’inci maddesi aadaki ekilde deitirilmitir:

GELRLER:  

 

Madde 2 - Türkiye Radyo - Televizyon Kurumunun gelirleri unlardr:

 

a) Radyo, televizyon, video ve birleik cihazlardan tahsil edilecek ücretler,

 

b) Genel bütçeden yaplacak katklar,

 

c) Radyo ve televizyon vastasyla yaplan her çeit ilan ve reklam ile faaliyet gelirleri,

 

d) (Ek bent: 15/06/1987 - 3383/2 md.) Film, bant, plak, nota, dergi, kitap ve benzerlerinin yapm, yayn ve satndan elde edilecek gelirler,

 

e) (Ek bent: 15/06/1987 - 3383/2 md.) Radyo ve televizyonla ilgili her türlü ticari ilemler ve ortaklklardan elde edilecek gelirler,

 

f) (Ek bent: 15/06/1987 - 3383/2 md.) Düzenlenecek konser, temsil ve benzeri programlara giri ücreti ve bu yerlerde yaplacak ilan ve reklamdan elde edilecek gelirler,

 

g) Yaplacak her türlü ba, yardm ve dier gelirler. 

 

 

Madde 3-) 3093 sayl ve 02.12.1984 tarihli Türkiye Radyo-Televizyon Kurumu Gelirleri Kanunun 4’üncü maddesi aadaki ekilde deitirilmitir:

Madde 4 - a) (Deiik ibare: 16/06/2009-5904 S.K./36.mad) Aadaki cihazlar imal edenler cihazn sat faturasndaki (özel tüketim vergisi hariç) Katma Deer Vergisi matrah, ithal edenler ise Gümrük Giri Beyannamesindeki (özel tüketim vergisi hariç) Katma Deer Vergisi matrah üzerinden bir defaya mahsus olmak üzere;

 

1. Renkli televizyon için %8,

 

2. Siyah - beyaz televizyon için %8,

 

3. (Deiik alt bent: 15/06/1987 - 3383/2 md.)Radyo, portatif radyoteyp, radyopikap %8

 

4. Video için %12,

 

5. Birleik cihazlar için :

 

a. (Video - televizyonradyo)

 

(Video - televizyon) %12,

 

(Radyo - Televizyon)

 

b. (Deiik alt bent: 15/06/1987 - 3383/2 md.) Müzik seti ve benzerleri %10

 

6. a)(Ek alt bent: 15/06/1987 - 3383/3 md.) Yukarda saylan cihazlarn dnda kalan ve radyo televizyon yaynn almaya yarayan her türlü cihazlar. %10

 

Tutarnda ücret tahsil ederler ve 5 inci maddeye göre Türkiye Radyo Televizyon Kurumuna öderler.

 

b) Ticari ithalat maksad dnda yurt dndan getirilecek (a) bendinde belirtilen cihazlardan bir defaya mahsus olmak üzere alnacak ücretler her yl Aralk aynda gelecek takvim ylndan geçerli olmak üzere Bakanlar Kurulu tarafndan maktu olarak tespit edilir.

 

c) (Deiik bent: 06/07/1999 - 4397/4 md.;Deiik fkra: 16/06/2009-5904 S.K./36.mad) Bu maddede belirtilen oranlar topluca veya ayr ayr iki katna kadar artrmaya veya kanuni oran sfra kadar indirmeye, (a) fkrasnn 6 numaral bendi kapsamnda bandrole tabi olan cihazlar türleri ve özellikleri itibaryla gruplandrmaya ve her bir grup için farkl bandrol oranlar belirlemeye Bakanlar Kurulu yetkilidir.

 

 

 

Madde 4-) 3093 sayl ve 02.12.1984 tarihli Türkiye Radyo-Televizyon Kurumu Gelirleri Kanunun 5’inci maddesi aadaki ekilde deitirilmitir:

TAHSLAT:  

 

Madde 5 - a) (Deiik bent: 15/06/1987 - 3383/4 md.) Bu Kanunun 1 inci maddesinde belirtilen cihazlar imal ve ithal edenler bir ay içinde sattklar cihazlardan 4 üncü maddenin (a) bendine göre tahsil ettikleri ücretleri en geç müteakip üçüncü ayn onuna kadar Türkiye Radyo - Televizyon Kurumuna bir beyanname ile bildirerek ve ayn süre içerisinde ödemekle yükümlüdürler. Aksi takdirde her geçen gün için yürürlükteki en yüksek ticari kredi faizi oran üzerinden tahakkuk ettirilecek faiz miktar ile birlikte 6183 sayl Amme Alacaklarnn Tahsil Usulü Hakknda Kanun (gecikme cezas hariç) hükümlerince tahsil olunur.

 

b) Gümrük idareleri, bu Kanunun 4 üncü maddesinin (b) bendine göre yurda giren cihazlardan alnacak ücretlerin tahsilatn yaparak, aylk tahsilat toplamn en geç takip eden ayn onbeinci gününe kadar Türkiye Radyo - Televizyon Kurumuna intikal ettirir.

 

c) (Deiik bent: 06/07/1999 - 4397/5 md.)  Dier gelirlerin takip ve tahsilat ekli Kurumca tespit edilir.

 

 

 

Madde 5-) 3093 sayl ve 02.12.1984 tarihli Türkiye Radyo-Televizyon Kurumu Gelirleri Kanunun 10’uncu maddesi aadaki ekilde deitirilmitir:

Madde 10 - Bu Kanunun uygulanmasna ilikin usul ve esaslar ile beyanname, bandrol ve etiketler ile ilgili dier hususlar Türkiye Radyo - Televizyon Kurumu tarafndan tespit edilir.

 

(Deiik fkra: 06/07/1999 - 4397/6 md.)  Bu Kanunun uygulanmas ile ilgili olarak, bandrole tabi cihazlar, satn alan, devralan, toptan veya perakende satn yapan firmalar ile bu cihazlar kullananlarn kontrol ve denetimleri Kurumun görevlendirecei denetim elemanlarnca yaplr ve tespit edilen bandrolsüz herbir cihaz için Kurumca bu Kanunun 6 nc maddesindeki hükümler uygulanr. malatç, ithalatç ve ihracatçlarn denetimleri, Türkiye Radyo-Televizyon Kurumunun talebi üzerine 213 sayl Vergi Usul Kanununun 135 inci maddesinde belirtilen incelemeye yetkililer tarafndan yaplr ve sonuçlar kuruma bildirilir.

Madde 6-) Bu kanun Resmi Gazetede yaymland gün yürürlüe girer.

Madde 7-) Bu kanunu Bakanlar Kurulu yürütür.''

 

 

 

 

 

Bu Haber Toplam 1162 defa Okundu.