Mustafa Kemal ATATRK
Oktay Eki
Oktay EK
CHP stanbul Milletvekili
D ileri Komisyonu yesi
Bugn 24 Austos Perembe  2017
Anadolu Ajans Haber Metinlerini Deitiriyor Mu?

10.10.2013


Anadolu Ajans'nn eletirel haberlerin metninin deitirerek gerçee uygun olmayan bir ekilde yaynladna dair iddialar Basn-Yayn ve Medya ile ilgili konulardan sorumlu Babakan Yardmcs'na soran Oktay Eki'nin sorular öyleydi:


''IMF Türkiye ekonomisiyle ilgili 3 sayfalk raporlan para politikas net deil, ideolojik bak Merkez Bankas’nn elini kolunu balyor, ksa vadeli borçlara göre döviz rezervleri yetersiz, mali disiplin gevek, devlet tasarrufu geriliyor, rekabet gücü anyor, büyüme düüyor, cari açk artyor diye ekonomik kayglar dile getiren açklama yapmasna ramen;


1. Anadolu Ajans’nn IMF’nin Türkiye Ekonomi Raporu’nda savunulanlarn aksine’’ IMF hükümetin politikalarndan memnun’’ diye haber servis ettii doru mudur?

2. Anadolu Ajans’nn asli görevi halkn doru ve tarafsz haber almasn salamak deil midir?

3. Anadolu Ajans daha önce de Recep Tayyip Erdoan’n’’ Msr’daki darbenin arkasnda srail vardr’’ açklamasna Beyaz Saray Sözcüsü Josh Earnest’ten sert yant geldii ve verilen yantta’’ Babakan Erdoan tarafndan yaplan açklamay güçlü biçimde knyoruz. srail’in bir ekilde Msr’daki son olaylardan sorumlu olduunu belirtmek saldrgan, delilsiz ve yanl’’ biçimindeki sert tepkinin Anadolu Ajans tarafndan yumuatlarak aktarld doru mudur?

4. Türkiye hakknda yurt dndan yaplan eletirel açklamalar yumuatarak, ya da açklamann özüne aykr bir ekilde deitirerek vermek, kamu kaynaklardan olan ald parayla bir yar-resmi, haber ajansnn ilevine sizce uygun mudur?

5. Gerçei tahrip ederek haber yapan ilgililer hakknda herhangi bir ilem yaplm mdr? Yaplmadysa yapmay düünüyor musunuz?''


YANITLAR:


Basn ve Yayndan Sorumlu Babakan Yardmcs Bülent Arnç tarafndan 4 Aralk 2013 tarihinde verilen yant aadadr:


''Bakanlnza intikal eden stanbul Milletvekili Sayn Oktay EK tarafndan tevcih edilen 7/33143 esas numaral yazl soru önergesi incelenmitir.


Anadolu Ajans'nm gerçei tahrip etmesi, yaplan her hangi bir açklamay yumuatarak veya özüne aykr bir ekilde deitirerek vermesi gibi bir durum söz konusu olamaz.


Hazine Müstearl, "Türkiye - 2013 Madde 4 Görümeleri" "IMF Heyetinin Deerlendirmesi" balkl duyuruyu 04.10.2013 tarihinde gece yarsna yakn bir saatte internet sitesine koymutur.


Toplam 4 sayfadan oluan metin Anadolu Ajans tarafndan haberletirilerek 5 Ekim 2013 tarihinin ilk saatinde abonelerine duyurulmutur. Haberde metinde geçen bütün unsurlar eksiksiz olarak yer almtr. Hazine Müstearlnn internet sitesinde yer alan metnin 4 yerinde "memnuniyet" ifadesi geçmektedir. Hazine Müstearl'mn internet sitesinde halen yer alan "Türkiye - 2013 Madde 4 Görümeleri" "IMF Heyetinin Deerlendirmesi" balkl duyuruda yer alan ancak haberde kullanlmayan herhangi bir unsur bulunmamaktadr.

Beyaz Saray Sözcüsü Josh Earnest'in Türkiye ile ilgili yapt deerlendirmeyi Anadolu Ajans'nm yumuatarak verdii iddias gerçei yanstmamaktadr. Anadolu Ajans tarafndan baka dilden çevrilen haber, kitap, makale ve günlük konuma üsluplarnda, yazlan her kelimenin Türkçe'de kullanlabilecei birçok kelime karl vardr. Çevirilerde çevirmen ve muhabirin dili kullanma inisiyatifi, olayn ekline göre deiir. Çünkü; ayn kelimenin günlük konuma dilindeki anlam ve vurgusu, diplomasideki vurgusu, edebiyattaki vurgusu farkldr.

Bu açdan John Earnest'in kulland "offensive" kelimesi için Tureng sözlüü açldnda bir çok anlam çkmaktadrEer "offensive"in sadece sözlük anlamna bakarak çeviri yaplacaksa, pekala baka ifadeler de kullanlabilirdi. Ancak bir dilden baka bir dile çevirmek, ondan da ötesi haber olarak yazmak, sadece genel sözlüe bakp ilk kelimeyi veya en kötü kelimeyi seçmek deildir, kelimeleri olaylara, konuan kiinin konumuna göre en uygun ekilde seçmektir. Nitekim çeviri iki kiinin günlük dildeki konumasnn veya kavgasnn çevirisi deildir. ABD'nin en üst makamnn günlük basn brifinginde kulland ve baka bir ülkenin en üst makamlarndan birine yönelik sözleridir.

 

Bilindii üzere diplomaside ayn kelimeler sözlükteki "daha usturuplu" anlamlarnda kullanlmaktadr. Cümlenin tamamna, söylendii yere, söyleyen kiini Beyaz Saray sözcüsü olmasna bakldnda ve konunun diplomasiyle ilgili bir durum olduu göz önüne alndnda, Earnest'in kast, Babakan Erdoan'n sözlerinin kendileri açsndan " çok rahatsz edici, naho olduu ve ar kaçt" yönündedir. Dolaysyla haberimizdeki ifadeler de Earnest'in ifadelerini karlamaktadr. Earnest haberimizde önemli olan, haberi yazmaktan kaçnp kaçnmadmz veya eksik verip vermediimizdir. Haberimizde Earnest'in ifadeleri tamamen kullanlm olup, doru habercilik gerei Beyaz Saray'n sözleri eksiksiz yanstlmtr.

Anadolu Ajans, olan olduu gibi, söyleneni kimin söylediine bakmakszn söylendii gibi aktarmakla yükümlü habercilik anlayna sahiptir. Kurulduu günden bugüne ülkemiz medyasnn haber ihtiyacn bu temel üzerine karlamtr.


Bu nedenle Anadolu Ajans'nn "gerçei tahrip etmesi", yaplan açklamay "yumuatarak veya özüne aykr bir ekilde deitirerek vermesi" bu ekilde kamuoyunu yanltmas söz konusu deildir.


Bilgilerinize sayglarmla arz ederim.


Bülent Arnç
Babakan Yardmcs''