Mustafa Kemal ATATRK
Oktay Eki
Oktay EK
CHP stanbul Milletvekili
D ileri Komisyonu yesi
Bugn 15 Aralk Cuma  2017
Eti Maden'de Yolsuzluk ddialar Doru Mu?

28.10.2013


Eti Maden'de yolsuzluk yapldna dair iddialar Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakan'na soran Oktay Eki'nin sorular öyleydi:


''“KORHABER” isimli nternet Haber sitesinin 27 Eylül 2013 tarihli bülteninde verilen “Eti Maden’de büyük yolsuzluk” balkl haberde:

“Eti Maden letmeleri'nde milyonlarca liralk yolsuzluk iddias gündemde. Yaplan suç duyurusunda çok sayda ihalenin kanuna aykr yapld ve kurumun zarara uratld öne sürüldü.

Eti Maden letmeleri'yle ilgili Ankara Cumhuriyet Basavcl'na yaplan suç duyurusunda; Kurum Bamüfettii M.D, kurumda baz ihalelerin yasaya aykr biçimde yapldn, bir baka ihalede yapm iinin zamannda bitirilmemesine karn firmaya fazladan 3 milyon 139 bin lira ödendiini bildirdi.

Kurumun büyük zarara uratldn tespit eden bamüfettiin, sunduu raporlarn sümen alt edilmesi ve ilem yaplmamas üzerine suç duyurusunda bulunduu örenildi. Kurumu en fazla zarara uratan ihalenin de Mavi Hat olarak bilinen yolsuzluk davasnn en önemli sanklarndan Feti Vehbi Özkoç'un sahibi olduu Özta naat'a verilen ihale olduu iddia edildi.

Suç duyurusunda, aralarnda Kurum Genel Müdürü O.Y, Tefti Kurulu Bakan H.K ile firma yetkililerinin de bulunduu üphelilere ar suçlamalar yöneltildi.


KANUNA AYKIRI 230 MLYONLUK HALE

Suç duyurusu dilekçesinde, kurumda yapld iddia edilen yolsuzluklar, öyle sraland:

'2011 yl yatrm programnda yer alan 500 bin ton/yl kapasiteli, 91 milyon 524 bin lira + 20 milyon avro + 15 milyon dolar bedelli, 'Krka 5. Boraks Pentahidrat tesisi yapm ii' ihalesi, Kamu hale Kanunu'ndaki, 'yapm ilerinde uygulama projeleri yaplmadan ihaleye çklmaz' hükmüne aykr olarak gerçekletirildi. Yaklak maliyeti toplamda 230 milyon liray bulan iin ihalesini Özta naat firmas ald.

USULSUZ SÜRE UZATIMI

"Krka 4. Boraks Pentahidrat Tesisi Projesi kapsamndaki Kazan-Turbo jeneratör üniteleri yapm ii için Özta naat ile 2 Ekim 2007'de, 10 milyon 947 bin 398 dolar + 912 bin 460 avro + 6 milyon 590 bin 760 lira bedelli sözleme imzaland. Sözlemeye göre, yapm iinin 720 günde tamamlanmas gerekiyordu. Ancak, 6 Ekim 2009'da tamamlanmas gereken i zamannda bitirilmedi. Kurum, talebi üzerine firmaya 3 kez cezasz süre uzatm verdi. Verilen ek sürelerin ardndan, performans testine tutulan jeneratör ve kazanlar arzal çkt. Raporun hazrland 7 Haziran 2012 tarihi itibaryla, yapm ii halen tamamlanmam olmasna ve kazanlarn kapasitesinin çok altnda çaltrlmas nedeniyle üretim kaybna neden olunmasna karn, kurum zarara uratlarak, yaplan kesintiler firmaya iade edildi.

FAZLADAN 3.1 MLYON LRA

Emet Yeni Borik Asit ve Yardmc Üniteleri yapm ii ihalesini 1998 ylnda yine Özta naat firmas ald. Sözlemeye göre 2001 ylnda tamamlanmas gereken i, zamannda bitirilemeyince, firmaya yaklak 3 yl bulan süre uzatmlar verildi. Hesaplama sonucunda Eti Maden letmeleri'nin, firmaya fazladan 3 milyon 139 bin lira ödedii ve kurumun zarara uratld belirlendi" denmektedir.

1- Bu haberdeki bilgiler doru ise, hangi sorumlu hakknda ne gibi bir ilem yaplmtr?

2- Hazinenin urad maddi zarar miktar nedir?

3- Bakanlnzn sorumluluk alan içine giren hangi iletmelerde yolsuzluk iddiasna dayal halen kaç adet idari soruturma sürdürülmektedir?

4- Soruturma aamas tamamlanm ve Adalete intikal ettirilmi soruturma says nedir?'' 


YANITLAR:


Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakan Taner Yldz tarafndan 25 Aralk 2013 tarihinde verilen yant aadadr:

 

''Sorular 1, 2, 3, 4:

"KORHABER" isimli nternet Haber sitesinin 27 Eylül 2013 tarihli bülteninde verilen "Eti Maden'de büyük yolsuzluk" balkl haberde:

"Eti Maden letmelerinde milyonlarca liralk yolsuzluk iddias gündemde. Yaplan suç duyurusunda çok sayda ihalenin kanuna aykr yapld ve kurumun zarara uratld öne sürüldü.

Eti Maden letmeleriyle ilgili Ankara Cumhuriyet Basavclna yaplan suç duyurusunda; Kurum Bamüfettii M.D., kurumda baz ihalelerin yasaya aykr biçimde yapldn, bir baka ihalede yapm iinin zamannda bitirilmemesine karn firmaya fazladan 3 milyon 139 bin lira ödendiini bildirdi.

Kurumun büyük zarara uratldn tespit eden bamüfettiin, sunduu raporlarn sumen alt

edilmesi ve ilem yaplmamas üzerine suç duyurusunda bulunduu örenildi. Kurumu en fazla

zarara uratan ihalenin de Mavi Hat olarak bilinen yolsuzluk davasnn en önemli sanklarndan

Feti Vehbi Özkoç'un sahibi olduu Özta naat'a verilen ihale olduu iddia edildi.

Suç duyurusunda, aralarnda Kurum Genel Müdürü O.Y, Tefti Kurulu Bakan H.K ile firma

yetkililerinin de bulunduu üphelilere ar suçlamalar yöneltildi.

KANUNA AYKIRI 230 MLYONLUK HALE

Suç duyurusu dilekçesinde, kurumda yapld iddia edilen yolsuzluklar, öyle sraland: '2011 yl yatrm programnda yer alan 500 bin ton/yl kapasiteli, 91 milyon 524 bin lira + 20 milyon avro + 15 milyon dolar bedelli, 'Krka 5. Boraks Pentahidrat tesisi yapm ii' ihalesi, Kamu hale Kanunu'ndaki, 'yapm ilerinde uygulama projeleri yaplmadan ihaleye çklmaz' hükmüne aykr olarak gerçekletirildi. Yaklak maliyeti toplamda 230 milyon liray bulan iin ihalesini Özta naat firmas ald. USULSÜZ SÜRE UZATIMI

"Krka 4. Boraks Pentahidrat Tesisi Projesi kapsamndaki Kazan-Turbo jeneratör üniteleri yapm ii için Özta naat ile 2 Ekim 2007'de, 10 milyon 947 bin 398 dolar + 912 bin 460 avro + 6 milyon 590 bin 760 lira bedelli sözleme imzaland. Sözlemeye göre, yapm iinin 720 günde tamamlanmas gerekiyordu. Ancak, 6 Ekim 2009'da tamamlanmas gereken i zamannda bitirilmedi. Kurum, talebi üzerine firmaya 3 kez cezasz süre uzatm verdi. Verilen ek sürelerin ardndan, performans testine tutulan jeneratör ve kazanlar arzal çkt. Raporun hazrland 7 Haziran 2012 tarihi itibaryla, yapm ii halen tamamlanmam olmasna ve kazanlarn kapasitesinin çok altnda çaltrlmas nedeniyle üretim kaybna neden olunmasna karn, kurum zarara uratlarak, yaplan kesintiler firmaya iade edildi. FAZLADAN 3.1 MLYON LRA

Emet Yeni Borik Asit ve Yardmc Üniteleri yapm ii ihalesini 1998 ylnda yine Özta naat firmas ald. Sözlemeye göre 2001 ylnda tamamlanmas gereken i, zamannda bitirilemeyince. firmaya yaklak 3 yl bulan süre uzatmlar verildi. Hesaplama sonucunda Eti Maden letmeleri'nin, firmaya fazladan 3 milyon 139 bin lira ödedii ve kurumun zarara uratld belirlendi" denmektedir.


-Bu haberdeki bilgiler doru ise, hangi sorumlu hakknda ne gibi bir ilem yaplmtr? -Hazinenin urad maddi zarar miktar nedir?

-Bakanlnzn sorumluluk alan içine giren hangi iletmelerde yolsuzluk iddiasna dayal halen kaç adet idari soruturma sürdürülmektedir?

-Soruturma aamas tamamlanm ve Adalete intikal ettirilmi soruturma says nedir?

 

Cevaplar 1, 2, 3, 4:

Eti Maden letmeleri Genel Müdürlüü tarafndan V. Boraks Pentahidrat Tesisi halesine projesiz çklmam olup, 4734 sayl Kamu hale Kanununun 62/c Maddesinde yer alan "hale konusu yapm iinin özgün nitelikte ve karmak olmas nedeniyle teknik ve malî özelliklerinin gerekli olan netlikte belirlenemedii durumlarda ön veya kesin proje üzerinden ihaleye çkk/bilir." hükmüne istinaden ön projelerle ihale edilmitir.


V. Boraks Pentahidrat Tesisi halesi Kamu hale Kanununa uygun olarak "Belli stekliler Arasnda hale Usulü'* ile gerçekletirilmitir. Kamu hale Kanunun 20 nci Maddesi gerei; iin özelliinin uzmanlk ve/veya ileri teknoloji gerektirmesi nedeniyle açk ihale usulünün uygulanamad iler için kullanlan bu usulde, öncelikle, ihale artlarna ilikin Kamu hale Bülteninde ve Basn Organlarnda açk ilan yaplarak artlar uygun olan firmalarn bavurmalar istenmitir. hale için 26 firma ön yeterlik dosyas satn alm. 20 firma ön yeterlie bavurmu, 13 firma ön yeterlik alm ve 8 firma ihale için fiyat teklifi vermitir. Görülecei üzere halede tam bir rekabet ortam salanmtr. hale ilem dosyasnn tamam (ön yeterlik artnamesi, idari artname ve sözleme dahil) Kamu hale Kurumu tarafndan incelenmi ve Kamu hale Kanununa herhangi bir aykrlk görülmediinden ihale sürecinin devamna karar verilmitir.


Yaplan ihalede en düük teklifi veren firma ile 169.850.000 TL üzerinden sözleme yaplmtr. halede ikinci srada olan firmann teklifi 220.141.416 TL'dir. haleyi alan firmann teklifi, ikinci en iyi teklife göre 50.000.000.-TL ve yaklak maliyete göre % 35 daha düüktür.


Yeni Borik Asit Tesisi ve Yardmc Üniteleri Yapm inin sözlemeye göre biti tarihi 28.01.2001 olarak belirlenmitir. Ancak iin yapm srasnda ortaya çkan ilave iler ve sözlemede kaytl ek süre verilmesini gerektirir sebepler nedeniyle Yönetim Kurulu Kararlar ile 15.03.2004 tarihine kadar ek süreler verilmitir. Örnein, kendi bana en az 2-3 yllk bir sürede bitirilebilecek "atk baraj" ii ek i olarak verilmitir. Bu sebeplerden dolay da i, sözlemesinde öngörülen sürede bitirilememitir. Ek süre verilmesi, sözleme hükümlerine dayanmakta olup, sözleme dayana ihale mevzuatna uygundur. Ayrca tüm ihale mevzuatnda, iin zamannda bitirilmemesi durumunda yüklenici firmalara ek süre verilmesine dair hükümler bulunmaktadr.


in geçici kabulü 02.05.2004 tarihinde yaplm olup, fabrika bu tarihte üretime geçmitir. in kesin kabulü ise 11/06/2005 ylnda yaplmtr. Kesin hakedi dosyasn hazrlayp idareye sunmak yüklenicinin sorumluluunda bulunduundan, toplam 9.170 sayfa metraj, hakedi ve yeni fiyat tutanaklarndan oluan ve 929.000,00TL alacakl olduunu gösteren "'kesin hakedi dosyas" (projeler hariç) Yüklenici tarafndan 25/03/2005 tarihinde Eti Maden letmeleri Genel Müdürlüü'ne sunulmutur.


Firma tarafndan sunulan kesin hakedi dosyas, eksiklikleri nedeniyle Eti Maden letmeleri Genel Müdürlüü tarafndan kabul edilmemitir. Bu nedenle, kesin hesap komisyonu tarafndan 5.000 adet proje ve 10.000 sayfann üzerinde belgenin yer ald kesin hakedi dosyas büroda ve sahada tek tek olmak üzere defalarca ölçülmü, kontrol edilmi ve izometrik projeler yaptrlarak ölçümler denetlenmitir. Tüm bu detayl çalmalar sonunda hazrlanan kesin hakedi sonucu; KDV hariç 2.615.635,49 TL ve bu tutardan doan KDV nin ve kesin kabul eksiklikleri karl olan 53.200 TL'nin de ilavesiyle toplam 3.139.648,88 TL kurum alaca belirlenmitir. Firmaya bu i için ödenen toplam 79.545.000,00TL'nin % 3,3*üne tekabül eden KDV hariç 2.615.635,49TL alacamz faizi ile birlikte tahsil edilmitir.


haleye ilikin yürütülen tüm ilemler Kurum müfettileri ve Saytay Denetçileri tarafndan her yl denetlenmitir. 100.000 ton/yl olarak dizayn edilen tesiste 130.000 ton/vla kadar üretim yaplabilmi ve dünya çapnda bir tesis ülkemize kazandrlmtr.


Krka Kazan ve Turbojenaratör Üniteleri yapm ii için çklan açk ihaleye katlan 5 firma içinde en düük teklifi veren Firma ile, 02/10/2007 tarihinde 10.947.398 USD + 912.460 Euro + 6.590.760 TL bedelli sözleme imzalanmtr. Sözlemeye göre iin biti tarihi 06/10/2009 olarak belirlenmitir.


Ancak iin devamnda; verilen ek süreler sonunda, Kazan iine ilikin Performans Testleri firma ile 02.10.2007 tarihinde imzalanan Sözlemenin ilgili maddeleri gereince yaplarak 04.06.2010 tarihinde tamamlanmtr. Yaplan testlerde;

1. Kazan ünitesinin 160 t/h, 42 barg buhar üretimi

2. Turbo Jeneratör Ünitesinin 10 M W elektrik üretimi

deerlerini Sözlemeye uygun olarak salad görülmütür. Performans Testleri sonunda Kazan ünitesinin 160 t/h, 42 barg buhar üretimi, Turbo Jeneratör Ünitesinin 10 MW elektrik üretimi deerlerini Sözlemeye uygun olarak saladndan, sözleme gerei iin geçici kabulü 04/06/2010 tarihi itibari ile yaplarak hakedileri ödenmitir.


Geçici kabulden sonra ihale konusu kazan, sözlemede öngörülen 160 ton/saat kapasite ile çalmaya devam etmi olup, geçici kabulden sonra kazanda ortaya çkan arzalar teminat garantisi kapsamnda Yüklenici tarafndan giderilmitir. Kazanda meydana gelen arzalarn giderilmesi için Eti Maden letmeleri Genel Müdürlüü tarafndan herhangi bir harcama yaplmamtr.


Geçici kabul ileminden sonra ortaya çkan arzalar nedeniyle Eti Maden letmeleri Genel Müdürlüü'nün herhangi bir üretim kaybna uramamas için gerekli mobil kazanlar Yüklenici tarafndan sahaya getirilerek iletilmitir. Bu kazanlar geçici olarak letmenin ihtiyac olan buhar salamaya yönelik mobil ekipmanlardr. Kazanda meydana gelen arzalar nedeniyle üretim kayb dâhil herhangi bir zarar ortaya çkmamtr.


Anlan ie ilikin teminat mektubu halen Eti Maden letmeleri Genel Müdürlüü'nde bulunmakta olup, iin geçici kabulü yapldndan sözlemeye göre Firmaya iade edilmesi gereken performans teminatlar serbest braklmtr. Serbest braklan bu meblan, Firma tarafndan Emet Yeni Borik Asit Tesisi Kesin Hesab neticesi çkan borcuna karlk mahsup edilmesi istendiinden. Eti Maden letmeleri Genel Müdürlüü'nün alaca buradan tahsil edilmitir.


Kazan ve Turbojeneratör Ünitelerinin kesin kabulü henüz yaplmadndan, kazan iinin teminatsz kalmas söz konusu deildir.


Kazan arzalarnn giderilmesi için Eti Maden letmeleri Genel Müdürlüü tarafndan herhangi bir harcama yaplmamtr. Kazanda meydana gelen arzalar nedeniyle üretim kayb dâhil herhangi bir zarar ortaya çkmamtr.


Bilgilerinize arz ederim.

Taner Yldz
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakan''