Mustafa Kemal ATATRK
Oktay Eki
Oktay EK
CHP stanbul Milletvekili
D ileri Komisyonu yesi
Bugn 16 Aralk Cumartesi  2017
AB'nin RTK Hakkndaki Eletirilerine Ne Diyeceksiniz?

01.11.2013


AB 2013 lerleme Raporu'nda RTÜK ve basn ile ilgili yöneltilen eletiriler hakknda ne düünüldüünü Basn Yayndan Sorumlu Babakan Yardmcs'na soran Oktay Eki'nin sorular öyleydi:


''AB 2013 lerleme Raporunda Bakanlnz ilgilendiren ve bugüne kadar ilerleme kaydedilmeyen hususlar tespit edilmi olup bu balamda;


1. RTÜK tarafndan Nisan aynda tamamlanan TV frekans planlamas Ankara 8. dare Mahkemesi tarafndan ihale sürecinde açklk, effaflk, güvenlik ve rekabet gibi esaslarn ihlali nedeniyle askya alnd doru mudur?

2. RTÜK’ün toplumun milli ve ahlaki deerlerinin ihlali ve ailenin korunmas ilkesinin ihlali gerekçesiyle verdii kararlarn endie yaratt, müstehcen kavramnn tanmndaki mulaklk bu kavramn geni bir ekilde yorumland yönündeki endielerin sürmesine sebep olduu tespitine ne diyeceksiniz?

3. RTÜK Haziran 2013’te Gezi Park protestolarn canl yaynda bildiren baz TV kanallarna halk iddete yönlendirme iddias ile ceza verilmi midir?

4. AB’nin lerleme Raporunda RTÜK’ün bamszl siyasi birleimi nedeniyle uzun süredir endie kayna olmaya devam etmektedir tespitine ne diyeceksiniz?''


YANITLAR:


Basn ve Yayndan Sorumlu Babakan Yardmcs Bülent Arnç tarafndan 18 Aralk 2013 tarihinde verilen yant aadadr:


''Bakanlma intikal eden ilgi (a) yaz eki, stanbul Milletvekili Sayn Oktay EK tarafndan tevcih edilen 7/34248 esas numaral soru önergesi ile ilgili olarak Radyo ve Televizyon Üst Kurulu Bakanlndan alnan ilgi (b) cevabi yaz ekte gönderilmektedir.


Bilgi ve gereini arz ederim.


Bülent Arnç
Babakan Yardmcs


stanbul Milletvekili Oktay EK tarafndan verilen 7/34248 esas sayl soru önergesine ilikin verilen cevaplarmz aada arz edilmektedir.

1- Ankara 8. dare Mahkemesinin 11/07/2013 tarih ve 2013/495 Esas Nolu karar ile, 22/03/2013 tarihli ve 28595 sayl Resmi Gazetede yaymlanan Ulusal (Tl) Karasal Saysal Televizyon Yayn Lisans Sralama halesi lânnn yürütmesinin durdurulmasna karar verilmitir. Dolaysyla, Üst Kurulca hazrlanm olan frekans planlarnn askya alnmas söz konusu deildir. Gerçekletirilen Ulusal (Tl) Karasal Saysal Televizyon Yayn Lisans Sralama halesi ilemlerinin yürütülmesi durdurulmu; bu karar dorultusunda, Üst Kurul'un 14/08/2013 tarihli toplantsnda alnan karar ile; 16-17-18 Nisan 2013 tarihlerinde yaplan ulusal karasal saysal televizyon yayn lisans sralama ihaleleri ilemlerinin durdurulmasna karar verilmitir. Ayrca Üst Kurulumuzca Ankara 8. dare Mahkemesinin yürütmeyi durdurma kararnn kaldrlmas için Bölge dare Mahkemesine itiraz edilmise de talep reddedilmitir. dare Mahkemenin esastan karar vermesi beklenmektedir.

2- 6112 Sayl Radyo ve Televizyonlarn Kurulu ve Yayn Hizmetleri Hakknda Kanun ile radyo ve televizyon yaynlarnn düzenlenmesi ve denetlenmesi görevi Radyo ve Televizyon Üst Kuruluna verilmitir. Radyo ve Televizyon Üst Kurulu programlar yaynlandktan sonra ilgili yasa hükümlerine uygunluk açsndan denetlemektedir.

Yaynlar, Üst Kurul uzmanlarnca titizlikle takip edilmekte ve yasa hükümlerine aykr yaynlar için rapor düzenlenmekte, bu raporlar ve yayn kopyalar Üst Kurulca deerlendirilerek, gerektiinde ayn Yasann 32 nci maddesi hükümlerine göre kurululara uyar, idari para cezas veya idari tedbir eklinde müeyyideler, hukuki sürecin tamamlanmas ile uygulanmaktadr.

Görülecei üzere Üst Kurul kararlan idari yarg denetimine tabi olup, konunun idari yargya tanmas durumunda son karar yarg tarafndan verilmektedir. Bu nedenle, TBMM tarafndan kabul edilerek yürürlüe giren Yasa maddelerinin Üst Kurul tarafndan geni bir ekilde yorumland görüünün doru olmad düünülmektedir.

3- Tüm yaynlar, Üst Kurul uzmanlarnca titizlikle takip edilmekte ve yasa hükümlerine aykr yaynlar için rapor düzenlenmekte olup; soru önergesinde sözü edilen yaync kurulularn "Gezi Park Eylemi" ile ilgili 31 Mays - 03 Haziran 2013 tarihleri arsndaki yaynlar da Üst Kurul Uzmanlarnca titizlikle takip edilmi, 6112 sayl Yasa hükümlerine aykr yaynlar nedeniyle hazrlanan uzman raporlar ve yayn kopyalar Üst Kurul Gündemine sunulmutur.

Üst Kurul, 6112 Sayl Kanunun;

- 8/1-ç maddesinde yer alan, "nsan onuruna ve özel hayatn gizliliine saygl olma ilkesine aykr olamaz, kii ya da kurulular eletiri snrlar ötesinde küçük düürücü, aalayc veya iftira niteliinde ifadeler içeremez.",

- 8/l- maddesinde yer alan, "Yayn hizmetleri tarafszlk, gerçeklik ve doruluk ilkelerini esas almak ve toplumda özgürce kanaat oluumuna engel olmamak zorundadr; soruturulmasn basn meslek ilkeleri çerçevesinde mümkün olan haberler, soruturulmakszn veya doruluundan emin olunmakszn yaynlanamaz",

- 8/1-m maddesinde yer alan, "Türkçenin, özellikleri ve kurallar bozulmadan doru, güzel ve anlalr ekilde kullanlmasn salamak zorundadr; dilin düzeysiz, kaba ve argo kullanmna yer verilemez.",

- 8/1- maddesinde yer alan "Yayn hizmetleri, iddeti özendirici veya kanksatc olamaz."

hükümlerini ihlal ettikleri gerekçesiyle; Halk TV, Cem TV ve Em TV'ye l'er kez uyar, l'er kez idari para cezas; Ulusal TV'ye ise 2 kez idari para cezas müeyyidesi uygulanmasna karar vermitir. Ancak soru önergesinde sözü edildii gibi bu müeyyide kararlan, gezi olaylarn canl yayn ile bildirdikleri için uygulanmamtr. lgili Yasada canl yayn/banttan yayn ayrm bulunmayp yayn içeriklerinin Yasaya uygunluu denetlenmektedir.

4- Üst Kurulumuz, kuruluundan itibaren bamszl yasal olarak güvence altna alnm ekilde Anayasal bir kurum olarak çalmalarna devam etmektedir. dari ve mali özerklii ile bamszlna ilikin hükümler, hem mülga 3984 sayl Kanun'da (madde 5) hem de 3 Mart 2011 'de yürürlüe giren 6112 sayl Radyo ve Televizyonlarn Kurulu ve Yayn Hizmetleri Hakknda Kanun'un 34. Maddesinde açk bir ekilde ifade edilmekte ve güvence altna alnmaktadr.

Buna ilaveten, tüm toplantlarna Üst Kurul çalanlarnn da katk salad Avrupa Konseyi Kitle letiimi Yürütme Komitesine bal olarak çalan "Pan Avrupa Perspektifinde Medya" Alt Komisyonu tarafndan hazrlanp Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesinin 20 Aralk 2000 tarihinde yaplan 735. Toplants'nda kabul edilen "Yaynclk Sektöründeki Düzenleyici Kurullarn levleri ve Bamszlklarna likin Tavsiye Karar [R(2000)23]'nda belirtilen tüm kriterler (atanma ekli, kurulun yaps ve görevleri; mali bamszlk; idari bamszlk ve hesap verebilirlik) Üst Kurulumuz tarafndan tam olarak karlanmaktadr.

Tüm bunlara ramen, AB Komisyonu tarafndan 16.10.2013 tarihinde açklanan lerleme Raporu'nda "RTÜK'ün bamszl siyasi bileimi nedeniyle uzun süredir endie kayna olmaya devam etmektedir" tespitinde bulunulsa da, son 5 yla ait ilerleme raporlarnda bu tür ifadelere yer verilmedii görülecektir. Bu nedenle 2013 yl lerleme Raporu'nda yer alan bu ifadenin gerekçesinin örenilmesi amacyla Avrupa Birlii Bakanlmz araclyla Avrupa Komisyonundan açklama talep edilmitir.

Ayrca, dier AB ülkelerindeki RTÜK benzeri düzenleyici kurullarn oluumu incelendiinde, çok çeitli uygulamalara rastlanmakta olup, yasama organ tarafndan seçilen üyelerin oluturduu Üst Kurulumuzun birçok Avrupa Birlii ülkesine göre daha demokratik ve bamsz olduu görülecektir.

Bilgilerinize arz ederim.


Prof. Dr. Davut Dursun

RTÜK Bakan''