Mustafa Kemal ATATRK
Oktay Eki
Oktay EK
CHP stanbul Milletvekili
D ileri Komisyonu yesi
Bugn 15 Aralk Cuma  2017
SGK'nn Yaratt Maduriyetler Nasl Giderilecek?

30.07.2013


SGK'nn yaratt maduriyetler ile ilgili sorularn Çalma ve Sosyal Güvenlik Bakan'na soran Oktay Eki'nin sorular öyleydi:



''1. Yasama organ eski üyeleri ile bunlardan ölenlerin dul ve yetimlerine 3671 sayl kanun gereince ödenmekte olan tazminatlarn, 4505 sayl kanunla eklenen Geçici 8. Maddesi ile, ‘’temsil tazminat’’ ad altnda yeniden düzenlendii ancak bu yasann yürürlük tarihi olan 12.02.2000 tarihinden sonra meydana gelen ayrlma ve ölümler sonucu dul kalma durumunda bu tazminatn ödeneceine dair bir hüküm bulunmad;


O nedenle 01.04.1971 tarihinden önce seçilen ancak Emekli Sand ile ilikilendirilmemi olan (yani 5434 sayl yasaya tabi olmayan) yasama organ üyesi dul ve yetimlerinin bu haklardan faydalanamad doru mudur?


2. Doru ise bunun maduriyet yarattn düünüyor musunuz?


3. 1949 ylnda vefat eden çel milletvekili merhum Mehmet Ali Saim Ergenekon’un kz Emine Raika Akar’n babasndan yetim ayl almak için yapt bavurularn, yukarda belirtilen yasalar gerekçe gösterilerek reddedildii doru mudur? 


4. Tüm sosyal güvenlik kurumlar Sosyal Güvenlik Kurumu çats altnda toplandna göre TBMM üyelerinin bu ve buna benzer maduriyetlerinin giderilmesi için yeni bir yasal düzenleme yapmay düünüyor musunuz?''


YANITLAR:


Çalma ve Sosyal Güvenlik Bakan Faruk Çelik tarafndan 20 Ocak 2014 tarihinde verilen yant aadadr:


''Bilindii üzere, 3671 sayl Kanunun ayn zamanda Anayasa Mahkemesinin 27/05/1999 tarihli ve E.No:1998/58, K.No:1999/19 sayl kararyla da iptal edilen ve;

- TBMM Üyeleri ile dardan atanan bakanlar için emekli olup olmadklarna baklmakszn görevleri devam ettii sürece aylk ödeneklerinin brüt tutarndan her ay için kesilecek % 5 dayanma primlerinden oluacak bir fon oluturulmas,

- Yasama organ üyelii ve dardan atanlan bakanlk süreleri sona ermi olup da, görev süreleri (2) yl doldurmu bulunanlara emekli olup olmadklarna baklmakszn, her ay için söz konusu fondan tazminat ödenmesi,

- Tazminatn ölenlerin dul ve yetimlerine ödenmesinde iki yl görev art aranmamas, ancak ölenlerin dul ve yetimlerine 5434 sayl T. C. Emekli Sand Kanununun 67 nci maddesinde belirtilen emekli aylna müstahak dul ve yetimlerine eit oranda ödenecek bu tazminatn ödenmesinde ve ayn Kanunun 70, 72, 73 , 74, 75, 76, 77, 93 ve 108 inci maddeleri hükümlerinin esas alnmas,

eklinde çeitli esaslar içeren 5 inci maddesi 12/02/2000 tarihinden itibaren 4505 sayl Kanun ile yürürlükten kaldrlmtr.

Bu madde kapsamnda, kendilerine tazminat ödenen TBMM Üyeleri ile dardan atanan bakanlar ile bunlarn dul ve yetimlerinin kazanlm haklarnn korunmasn amaçlayan ve yine 4505 sayl Kanun ile eklenen 3671 sayl Kanunun geçici 8 inci maddesi ise;

"Bu Kanunun yürürlüe girdii tarihten önce yasama organ üyelerinden ve dardan atanan bakanlardan altmbe yan doldurmu bulunanlar ile bunlarn dul ve yetimlerine çeitli kanunlarda yer alan hükümlere göre balanm bulunan aylk ve sair tazminatlara ilikin olarak yaplan her türlü ilem ve tahsisler kazanlm hak olarak sakl olup balanm bulunan emekli, dul-yetim aylklar ile sair tazminatlarn Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandnca ödenmesine devam olunur.

Ayrca bu Kanunun 5 inci maddesine göre Türkiye Büyük Millet Meclisinden tazminat almakta iken, bu maddenin yürürlükten kalkmas sonucu tazminatlar kesilen ve Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandndan da temsil tazminat ödenmeyen yasama organ üyeleri ile dardan atanan bakanlarn kendilerine, dul ve yetimlerine 5434 sayl Kanunun ek 68 inci maddesindeki esaslar dahilinde, Türkiye Büyük Millet Meclisi bütçesinden temsil tazminat ödenir. Bu tazminatlar ödendikçe faturas karlnda Hazineden tahsil olunur."

hükmünü amir bulunmaktadr.

Bu madde ile yukarda açkland üzere 3671 sayl Kanunun 5 inci maddesinin yürürlükten kaldrlmas/iptal edilmesi sonucunda ödenen tazminat kesilmek zorunda olanlarn maduriyetlerinin giderilmesi amaçlanmtr. Ancak, yalnzca 4505 sayl Kanunun yürürlüe girdii 12/02/2000 tarihi itibariyle tazminattan yararlananlara temsil tazminat ödenmesini düzenleyen söz konusu geçici 8 inci madde çerçevesinde ve TBMM bütçesinden yaplan bu ödemeye (temsil tazminat ödemesi) ilikin olarak Kurumun herhangi bir görev sorumluluu bulunmamaktadr.

Türkiye Büyük Millet Meclisi Üyeleri ile dardan atanan bakanlarn sosyal güvenlik

hak ve yükümlülüklerine (emekliliklerine) ilikin esaslar, Anayasa'nn 86 nc maddesi, 3671

sayl Türkiye Büyük Millet Meclisi Üyelerinin Ödenek, Yolluk ve Emekliliklerine Dair

Kanun ile 5510 sayl Sosyal Sigortalar ve Genel Salk Sigortas Kanununda belirlenmi

bulunmaktadr. Ayrca, çeitli tarihlerde yürürlüe giren ve Anayasaya aykrlk iddiaL.ile

yaplan bavurular sonucunda Anayasa Mahkemesince verilen kararlarla iptal edilen çok

sayda kanun ile Türkiye Büyük Millet Meclisi Üyeleri ile dardan atanan .bakanlarn

emeklilikleri ayrca düzenlemeye tabi tutulmu bulunmakta idi.

Bu kapsamda, halen gerek 5510 sayl Kanun, gerekse bu Kanunun 105 inci maddesi ile baz maddeleri yürürlükten kaldrlan 5434, 506, 1479 sayl kanunlar ile belirlenmi artlar dahilinde hizmet süreleri itibariyle emekli/yallk ve malûllük aylna hak kazanan (Anayasa Mahkemesince iptal edilmi bahsi geçen düzenlemelerden yararlanmak suretiyle aylk balananlar dahil) TBMM Üyeleri ile dardan atanan bakanlar ile bunlardan hayatn kaybedenlerin dul ve yetimlerine aylk ödeme ilemleri Kurumca gerçekletirilmektedir.

Nitekim, 5510 sayl Sosyal Sigortalar ve Genel Salk Sigortas Kanununun "Cumhurbakanl, Türkiye Büyük Millet Meclisi Bakanl, Babakanlk, Bakanlk ve Türkiye Büyük Millet Meclisi üyelii görevinde bulunanlarn aylklar" balkl 43 üncü maddesinde;

- Dardan bakanlk veya Türkiye Büyük Millet Meclisi üyelii görevlerinde bulunanlara veya bu görevleri herhangi bir sebeple sona erenlere, 5510 sayl Kanunun 26, 28, 44, geçici 2 ve geçici 4 üncü maddeleri gereince aylk balanmasna hak kazananlarn kendilerine,

- Hak kazandklar ayl almakta iken ya da dardan bakanlk veya Türkiye Büyük Millet Meclisi üyelii görevleri srasnda veya bu görevlerinin sona ermesinden sonra ölenlerin bu Kanunda düzenlenen koullara sahip olan hak sahiplerine,

ödenecek ayln Cumhurbakan aylnn %45'i esas alnarak tespitine ilikin esaslar belirlenmitir. Dolaysyla, bu maddeden anlalaca üzere TBMM üyelii veya dardan bakanlk görevlerinde bulunanlarn kendileri ile ölümleri nedeniyle hak sahiplerine ödenecek aylk (hizmet süresi itibariyle ilgili mevzuata göre balanan aylk) miktarnn ne ekilde tespit edilecei konusu ayrca düzenlenirken, madde gerek TBMM üyelii veya dardan bakanlk görevlerinde bulunanlara, gerekse bunlardan ölenlerin hak sahiplerine aylk balanmasna ilikin artlarda herhangi bir deiiklik meydana getirmemitir.

Bu açklamalar çerçevesinde, soru önergesinde ad geçen ve 8. Dönem (5 Austos 1946 - 24 Mart 1950) TBMM üyesi olarak görev yapmakta iken 08/02/1949 tarihinde vefat eden Mehmet Ali Saim ERGENEKON'dan dolay kz Emine Raika AKAR'a, babasnn ilgili sosyal güvenlik mevzuatna göre balanm bir aylnn veya aylk balanmasna esas bakaca çalmasnn ve ilgililerin kendileri ya da dul ve yetimlerine yalnzca TBMM üyelii görevleri esas alnarak aylk balanmasna imkan tanyan özel bir düzenlemenin bulunmamas nedeniyle Kurumca yetim ayl balanmas kanunen mümkün deildir.

Bilgilerini arz ederim.

Faruk Çelik
Çalma ve Sosyal Güvenlik Bakan''