Mustafa Kemal ATATRK
Oktay Eki
Oktay EK
CHP stanbul Milletvekili
D ileri Komisyonu yesi
Bugn 24 Haziran Cumartesi  2017
TRK CEZA YASASININ 216, 219, 299, 300, 301, 341NC MADDELERNN DETRLMES HAKKINDA YASA NERS (12 Ocak 2012 tarihinden beri ''Adalet Komisyonu''nda beklemekte)

05.11.2011

 

TÜRK CEZA YASASININ 216,219, 299, 300, 301, 341'NC MADDELERNN DETRLMES HAKKINDA YASA ÖNERS GEREKÇES

Türk Ceza Yasasnn "gerçek" kiilerle "özel hukuk tüzel kii"lerine hakaret eylemini "suç" saymasna son vermeyi, buna karn söz konusu eylemi Özel hukuk sistemi içinde yaptrma balamay amaçlayan (ayrca sunduumuz) yasa önerisinin "Peki ama, kamu kurumlar gibi, din gibi, bayrak gibi toplumun hakl olarak büyük önem verdii "deer"îere yaplan hakaret eylemleri ne olacak?" sorusuna yol açmas tabiidir.

te bu yasa Önerisi o ihtiyaca yant vermeyi yani sözünü ettiklerimiz dâhil bu tür kurum ve deerlere hakareti yeni bir anlayla yaptrma balamay amaçlamaktadr.

Yaplan, Ceza Yasasnn korumaya ald bu kurum, kavram ve deerlere yönelik sözlü/yazl/görüntülü saldrlar nedeniyle faile verilmesi söz konusu hapis cezasna "bir yl karl 1000 gün Adli Para Cezas" esasna dayal olarak seçenek getirmekten ibarettir.

Ksaca ifade etmek gerekirse bu öneriyle: •      Kamu tüzel kiileri ile Ceza Kanununun halen Özel koruma altna ald

Cumhurbakan (Madde 299), Türk Bayra (Madde 300), stiklal Mar (Madde 300), Türk Milleti (Madde 301), Türkiye Cumhuriyeti Devleti (Madde 301), Türkiye Büyük Millet Meclisi (Madde 301), Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti (Madde 301 ve 219/1), Devletin yarg organlar (Madde 301), Devletin askerî veya emniyet tekilat (Madde 301) ve "halkn bir kesiminin benimsedii dini deerlere" (Madde 216/3) yönelik "hakaret" eylemleri "suç" saylmakta ancak yaptrm "para cezas"na çevrilmektedir. Böylece "hakaret" gibi hangi noktaya kadar "ifade özgürlüü" snrlar içinde olduu, hangi noktadan itibaren "suç" alan içinde saylmas gerektii tartmal bir eylemin yaptrm yargnn takdirine terk edilmektedir.

 

Düzenlemeyle örnein 216'nc maddenin üçüncü fkrasnn, "Halkn bir kesiminin benimsedii dini deerleri alenen aalayan kii, fiilin kamu barn bozmaya elverili olmas halinde alt aydan bir yla kadar hapis veya beyüz günden bin güne kadar Adli Para Cezas ile cezalandrlr"

ekline dönütürülmesi istenmektedir.

 

Ayn ekilde "mam, hatip vaiz, rahip, haham gibi dini reislerden biri, vazifesini ifa srasnda hükümet idaresini ve Devlet kanunlarn ve hükümet icraatn takbih ve tezyif ederse" failin "bir aydan bir seneye

 

kadar hapis" veya yüz günden bin güne kadar Adli Para Cezasna mahkum edilebilecei" hükme balanaktadr.

 

Yaptrmlarn bu ekle dönümesiyle: o      Cumhurbakanna hakaret eden kiiye bir yldan dört yla kadar hapis cezas veya bin günden dörtbin güne kadar;

 

©      Türk bayran yrtarak, yakarak veya sair surette ve alenen aalayan

kiiye bir yldan üç yla kadar hapis cezas veya bin günden üçbin güne kadar;

 

©      stiklal Marn aalayan kiiye alt aydan iki yla kadar hapis cezas veya beyüz günden ikibin güne kadar;

 

@      Türk Milletini, Türkiye Cumhuriyeti Devletini, TBMM'ni, T.C.Hükümetini ve Devletin yarg organlarm alenen aalayan kiiye alt aydan iki yla kadar hapis cezas veya beyüz günden ikibin güne kadar;

 

®      Devletin askeri ve emniyet tekilatn alenen aalayan kiiye alt aydan iki yla kadar hapis cezas veya beyüz günden ikibin güne kadar;

 

Para cezas verilmesi öngörülmektedir.

 

Bu öneri, konuyla ilgili yasal mevzuatmz, hem Avrupa Birlii üyesi ülkelerin bir ksmnn mevzuatyla uyumlu hale getirmekte hem de insan onurunu çada bir anlayla korumay esas alan görüleri benimsemektedir.

 

Gerçekten aynen Türkiye'de olduu gibi Almanya, Cumhurbakanna, Cumhuriyete, bayraa, milli mara hakareti" suç sayan yasalara sahiptir.

 

Polonya kendi milletine, Bakana, yerli veya yabanc kamu görevlilerine; Hollanda kendi Kralna veya hanedan mensuplarna kastl olarak hakaret etmeyi; Fransa Cumhurbakanna, Yargya, Silahl Kuvvetlere ve dier kamu kurumlarna hakareti suç saymaktadr.

 

talya yasalarna göre Cumhuriyete, Anayasal kurumlara, Silahl Kuvvetlere, Papa'ya hakaret etmek suçtur.

 

Belçika ve spanya yasalar Krala ve Kraliyet Hanedan üyelerine, Portekiz, Yunanistan ve Romanya kamu görevlilerine hakareti suç saymakta fakat yasa hükümleri fiilen uygulanmamaktadr. (Not:spanya'da Kral "ikencecipolisleri korumakla " suçlad için hapse mahkûm edilen gazeteci Arnaldo Otegi 'nin eylemi Avrupa nsan Haklar Mahkemesi tarafndan "ifade özgürlüü" çerçevesinde görülmü ve ispanya hükümeti gazeteciye 23 bin Avro tazminat ödemeye mahkûm edilmitir.)

2006'da kabul edilen bir yasa Romanya'da "ülkeye ve Romen ulusuna hakareti"

suç olmaktan çkarmtr ancak Anayasa Mahkemesi bu yasay iptal ettii için eski hüküm yürürlüktedir.

 

Çek Cumhuriyeti 1994 ve 1998'de yürürlüe giren yasalarla Parlamentoya ve Cumhurbakanna hakareti "suç" olmaktan çkardL Devletin dier organlarna hakareti suç sayan öteki hükümler ise o tarihten sonra uygulanmad.

 

Bu saydmz ülkelerdeki yasalarda bulunan "hapis" cezalar -bir tarihte ülkemizde idam cezalarnn fiilen infaz edilememesi gibi- artk uygulanmamakta, yaptrm zorunlu olduu zaman "para cezas" verilmektedir.

 

Bu gerçekler göstermektedir ki, yasalarmzda bulunan "hakaret, sövme, aalama" eylemlerini "yaptrmz" brakmak ne doru ne de mümkündür. Keza yasalarmz tarafndan özel bir koruma altna alnan "Cumhurbakan, Bayrak, Türk Milleti, TBMM, T.C.Hükümeti" gibi tek tek saylan deerleri haksz saldrlardan korumak gereklidir.

 

Ama bu "koruma" yetkililer tarafndan eit, adil ve objektif ekilde uygulanmal, keyfiliin arac olmamaldr.

 

Keza bu "koruma" hakaret, sövme, aalama gibi eylemleri yaptrma balarken demokrasinin temel kural olan "halkn hesap sorma" ve "eletirme" hakk da öncelikle korunmaldr.

 

Ksaca bu gerekçeyle sunulan yasa önerisi, demokrasimizin bir çarpkln daha giderme olana vermektedir.Öneri öte yandan yasalarmzn itibarlarn korumaya özellikle itina ettii kurum ve kavramlara hakareti suç saymaya devam etmekte ancak hapis cezasna seçenek olarak Adli Para Cezas'm da uygulama olanan vermektedir.

5 Kasm 2011

 

 

 

TÜRK CEZA KANUNUNUN 216;219;299;300;301;34FNC MADDELERNN DETRLMES HAKKINDA YASA ÖNERS

 

 

 

Madde 1- 5237 Sayl Türk Ceza Kanununun 216'nc maddesi aadaki ekilde deitirilmitir:

 

HALKI KN VE DÜMANLIA TAHRK VEYA AAILAMA

 

Madde 216 - (1) Halkn sosyal snf, rk, din, mezhep veya bölge bakmndan farkl özelliklere sahip bir kesimini, dier bir kesimi aleyhine kin ve dümanla alenen tahrik eden kimse, bu nedenle kamu güvenlii açsndan açk ve yakn bir tehlikenin ortaya çkmas halinde, bir yldan üç yla kadar hapis cezas ile cezalandrlr.

(2) Halkn bir kesimini, sosyal snf, rk, din, mezhep, cinsiyet veya bölge farkllna dayanarak alenen aalayan kii, alt aydan bir yla kadar hapis veya beyüz günden bin güne kadar Adli para cezas ile cezalandrlr.

(3) Halkn bir kesiminin benimsedii dinî deerleri alenen aalayan kii, fiilin kamu barn bozmaya elverili olmas hâlinde, alt aydan bir yla kadar hapis veya beyüz günden bin güne kadar Adlî para cezas ile cezalandrlr.

 

 

 

Madde 2- 5237 Sayl Türk Ceza Kanununun 219'uncu maddesi aadaki ekilde deitirilmitir:

 

Madde 219 - (1) mam, hatip, vaiz, rahip, haham gibi dini reislerden biri vazifesini ifa srasnda alenen hükümet idaresini ve Devlet kanunlarm ve hükümet icraatn takbih ve tezyif ederse bir aydan bir seneye kadar hapis veya yüz günden bin güne kadar Adlî para cezas ile cezalandrlr.

 

(2) Yukardaki fkrada gösterilen kimselerden biri ibu sfattan bilistifade hükümetin idaresini ve kanun ve nizam ve emirleri ve dairelerden birine ait olan vazife ve salâhiyeti takbih ve tezyife veya halk kanunlara yahut hükümet emirlerini icraya veya memuru memuriyetinin vazifesi icabna kar itaatsizlie tahrik ve tevik edecek olursa üç aydan iki seneye kadar hapse ve adlî para cezas ve müebbeden veya muvakkaten bilfiil o vazifeyi icradan ve onun menfaat ve aidatm almaktan memnuiyetine hükmolunur.

(3) Kendi sfatlarndan istifade ederek kanuna göre kazanlm olan haklara muhalif i ve sözlerde bulunmaya, bir kimseyi icbar ve ikna eden din reis ve memurlar hakknda dahi bâlâdaki fkrada yazl ceza tertip olunur.

(4) Bunlardan biri dini sfatndan istifade ederek, birinci fkrada yazl fiillerden baka bir cürüm ilerse altda bir miktar çoaltlmak artyla o cürüm için kanunda yazl olan ceza ile mahkûm olur.

(5) u kadar ki kanun ibu sfat esasen nazar itibara alm ise cezay çoaltmaya mahal yoktur.

 

 

 

Madde 3- 5237 Sayl Türk Ceza Kanununun 299'uncu maddesi aadaki ekilde deitirilmitir:

CUMHURBAKANINA HAKARET

 

Madde 299 - (1) Cumhurbakanna hakaret eden kii, bir yldan dört yla kadar hapis veya bin günden dörtbin güne kadar Adli para cezas ile cezalandrlr.

(2) (Deiik fkra: 29/06/2005-5377 S.K./35.mad) Suçun alenen ilenmesi hâlinde, verilecek ceza altda biri orannda artrlr.

(3) Bu suçtan dolay kovuturma yaplmas, Adalet Bakannn iznine baldr.

 

 

 

Madde 4- 5237 Sayl Türk Ceza Kanununun 300'üncü maddesi aadaki ekilde deitirilmitir:

 

DEVLETN EGEMENLK ALAMETLERN AAILAMA

 

Madde 300 - (1) Türk Bayran yrtarak, yakarak veya sair surette ve alenen aalayan kii, bir yldan üç yla kadar hapis veya bin günden üçbin güne kadar Adli para cezas ile cezalandrlr. Bu hüküm, Anayasada belirlenen beyaz ay yldzl al bayrak özelliklerini tayan ve Türkiye Cumhuriyeti Devletinin egemenlik alâmeti olarak kullanlan her türlü iaret hakknda uygulanr.

(2) stiklal Marn alenen aalayan kii, alt aydan iki yla kadar hapis veya beyüz günden ikibin güne kadar Adli para cezas ile cezalandrlr.

(3) Bu maddede tanmlanan suçlarn yabanc bir ülkede bir Türk vatanda tarafndan ilenmesi hâlinde, verilecek ceza üçte bir orannda artrlr.

Madde 5- 5237 Sayl Türk Ceza Kanununun 301'inci maddesi aadaki ekilde deitirilmitir:

 

TÜRK MLLETN, TÜRKYE CUMHURYET DEVLETM, DEVLETN KURUM VE ORGANLARINI AAILAMA

 

Madde 301 - ( Deiik Madde: 08/05/2007 - 5759 S.K/md.l)

(1) Türk Milletini, Türkiye Cumhuriyeti Devletini, Türkiye Büyük Millet Meclisini, Türkiye Cumhuriyeti Hükümetini ve Devletin yarg organlarn alenen aalayan kii, alt aydan iki yla kadar hapis veya beyüz günden Ekibin güne kadar Adli para cezas ile cezalandrlr.

(2) Devletin askerî veya emniyet tekilatn alenen aalayan kii, birinci fkra hükmüne göre cezalandrlr.

(3) Eletiri amacyla yaplan düünce açklamalar suç oluturmaz.

(4) Bu suçtan dolay soruturma yaplmas, Adalet Bakannn znine baldr.

Madde 6- 5237 Sayl Türk Ceza Kanununun 341 'inci maddesi aadaki ekilde deitirilmitir:

 

YABANCI DEVLET BAYRAINA KARI HAKARET

 

Madde 341 - (1) Resmen çekilmi olan yabanc devlet bayran veya dier egemenlik alametlerini alenen tahkir eden kimseye üç aydan bir yla kadar hapis veya üçyüz günden bin güne kadar Adli para cezas verilir.

 

(2) Bu suçtan dolay soruturma ve kovuturma yaplmas, ilgili devletin ikâyetine baldr.

Madde 7- Bu kanun Resmi Gazetede yaymland gün yürürlüe girer

 

Madde 8- Bu kanunu Bakanlar Kurulu yürütür.