Mustafa Kemal ATATRK
Oktay Eki
Oktay EK
CHP stanbul Milletvekili
D ileri Komisyonu yesi
Bugn 20 Ekim Cuma  2017
Basn lan Kurumu Kanunu'nda Deiiklik nerisi (17 Ocak 2013 tarihinden beri ''Plan ve Bte Komisyonu''nda beklemekte)

08.01.2013

 

 

BASIN LAN KURUMUNUN BAKA KAMU KURUMLARINI VE GAZETECLER

CEZALANDIRMA YETKSNN KALDIRILMASI ÖNERLD

 

 

Basn lan Kurumunun “gazetecileri” ve kendi Genel Kurulunda ald kararlar uygulamayan “Kamu Kurumlarn” cezalandrmasna imkan veren yasa hükmünün kaldrlmas önerildi.

Önerisini TBMM Bakanlna sunan Oktay Eki, “Bir ülkede demokrasiden söz ediyorsak, o ülkede yanl yapanlar “idare” deil, “yarg” cezalandrr. Temel ilke budur. Hele “medya”y ve bir kamu kurumunu, dareye bal bir baka Kamu Kurumunun (örnein bir ildeki Emniyet Müdürlüünü, o yahut öteki ildeki Salk Müdürlüünün) cezalandrmas aklla açklanamayacak durumlardr. Nevar ki 4 Ocak 1961’de yaymlanp yürürlüe giren Basn lan Kurumu Kanununun 49’uncu maddesi hem yazl basn hem de kamu kurumlar üzerinde böyle bir yetki kullanma hakkn Basn lan Kurumuna tanmaktadr. Verdiim yasa önerisi bu gizli kalm ayb ortaya çkarmay ve yaammzdan çkarp atmay hedeflemektedir” dedi.

Eki söz konusu öneriyi Basn Konseyi adna 2001 tarihinde o dönemin Adalet Bakanna da sunduunu ancak sayn bakana bu çarpkl anlatamadn ilave etti. 

 

 

BASIN LAN KURUMUNUN TEKL HAKKINDAK KANUNUN 49’UNCU

MADDESNN DETRLMESNE LKN YASA ÖNERSNN

GENEL GEREKÇES

 

Basn lan Kurumunun tekili hakkndaki kanun ülkemizdeki siyasi ahlakn da basn ahlâknn da –daha fazla- yozlamasn önleme balamnda çok büyük yararlar salamtr. Çünkü devletin resmi ilan ve reklam verme olanaklarn keyfi ekilde kullanarak medyay uaklatrma süreci, bu ilan ve reklamlar objektif kriterler nda datan bu Kurum tekil edildikten sonra büyük çapta önlenmitir.

Ancak Kurum son zamanlarda yasa ile kendine verilmi görev alannn dna çkp daha çok Babakanlk Basn-Yayn ve Enformasyon Genel Müdürlüü ile gazetecilik meslek örgütlerinin ilevlerini üstlenmeye yani “durumdan vazife üretmeye” balamtr. Gazetecilere “Hizmet Pasaportu” almak (veya aldrmak), gazetecilerden mesken sahibi olmayanlara TOK araclyla projeler devreye sokmak, kurum kaynaklarn kullanarak iftar sofralar düzenlemek gibi örnekler (bunlarn gerekli olup olmad tamamen ayr bir konudur) bu balamda saylabilir.

Kurumun daha önceki yllarda ön plana çkartlmayan bir uygulamas da 195 sayl yasann “Müeyyide” balkl 49’uncu maddesini kullanarak kendisini “Basn meslek ahlâknn koruyucusu ve yönlendirici” sandn gösteren kararlardr. 

Kurum 50 küsur senedir yasada bulunan bu hükmün o tarihte yasa koyucu tarafndan görülemeyen yanln, bugün kendisini yetkili sayp kullanmaktadr.

Yasa koyucunun o tarihteki yanl, gerçek bir demokraside “medya”nn hiçbir zaman, kamu kurumlarnn etki alannda olmadan (bir baka deyile hukuk devleti gereklerine uymak kouluyla özgürce) görev yapmas gerektiini dikkate almamasdr. O yüzden yasa, “idareye” (yürütmeye) bal bir kurumun basn  cezalandrlabilmesinde saknca görmemitir. Basn lan Kurumu da, buradaki yanll yok sayarak, kendi kendine “Basn Ahlak Esaslar” diye bir metin üretmi ve o metne aykr davrandn iddia ettii baz gazetelere zaman zaman (resmi ilan vermeyi durdurma gibi) cezalar kesmitir.   

 

Dahas, 49’uncu maddeye konan hükümle Basn lan Kurumuna, sadece gazeteciler hakknda deil “Kurum  Genel Kurulu'nun (…) ittihaz ede¬cei (alaca) kararla yükletilen ödevlere riayet etmeyen kamu idare ve teekkülleri” hakknda da yaptrm uygulama yetkisi tannmtr.

Bir kamu kurumunun baka bir kamu kurumu hakknda ikâyeti olabilir. Bunu usulünce dile getirip, gereini talep edebilir ama “yaptrm uygulama” karar alabilmesi, kamu yönetimi ilkelerine taban tabana aykrdr.

te bu nedenlerle söz konusu yasann 49’uncu maddesinin demokrasi ile, hukuk devleti kavramyla ve idarenin temel ilkeleri ile çelien ibarelerinin maddeden çkarlmasn arz ve teklif etmekteyim.

Sayglarmla.

 

BASIN LÂN KURUMU TEKLNE DAR 195 SAYILI KANUN’UN

49’UNCU MADDESNN DELTRLMES HAKKINDA YASA ÖNERS

 

 

Madde 1-) Basn lan Kurumu tekiline dair 4 Ocak 1961 tarih ve 195 sayl kanunun 49’uncu maddesi aadaki ekilde deitirilmitir:

 

Müeyyide

Madde 49 - Bu kanuna veya bu kanuna dayanlarak yaplacak yönet¬meli¬e veyahut Kurum Genel Kurulu'nun bu kanunda yazl hususlarda ittihaz ede¬cei kararlar ile yükletilen ödevlere riayet etmeyen gazete ve dergilerle prodüktörler ve 42'nci maddede anlan sair ortaklklarn sorumlular hakknda, dier mevzuat hü¬kümlerine halel gelmemek üzere, aada yazl olduu ekilde muamele yaplr.

a) Kurum tarafndan o gazete veya dergiye verilecek ilân ve reklâmlar, kesinleen Yönetim Kurulu kararna dayanlarak, Kurum Genel Müdürlü¬ü'nce, iki ay geçmeyecek bir süre ile kesilir. Ayrca, bu kanunla temin edilen menfaatlerden de ayn ekilde faydalandrlmaz.

b) Prodüktörlük müessesesinin iki ay geçmemek üzere kapatlmas için, Kurum Genel Müdürlüü'nce i, Yönetim Kurulu'na intikal ettirilir. Kesin¬leen Kurul kararn, o yerdeki Valilik infaz eder.

(a) ve (b) bentlerinde yazl hallerde, Yönetim Kurulu kararna, tebli¬inden itibaren on gün içinde o yerdeki en yüksek dereceli Asliye Hukuk Ha¬kimlii'ne itiraz edilebilir. Hâkim, en geç on be gün içinde evrak üzerinden kararn verir, bu karar kesindir.

Madde 2-) Bu kanun Resmi Gazete’de yaymland gün yürürlüe girer

Madde 3-) Bu kanunu Bakanlar Kurulu yürütür.