Mustafa Kemal ATATÜRK
Oktay Ekşi
Oktay EKŞİ
CHP İstanbul Milletvekili
Dış işleri Komisyonu Üyesi
Bugün 15 Aralık Cuma  2017
Sultanahmet'te Neler Oluyor?

06.02.2012


Sultanahmet'te gelişen son olayları Başbakan'a soran Oktay Ekşi'nin soruları şöyleydi:


''İstanbul’da yayımlanan Radikal Gazetesinin 5 Şubat 2012 tarihli sayısının 16 ve 17. Sayfalarında çıkan Ömer Erbil imzalı bir haberde bildirildiğine göre:

1) Sultanahmet’te 1. Derece Koruma Bölgesi içinde yer alan ve Bizans Büyük Saray’a ait olduğu düşünülen (Sultanahmet Mahallesi 98 Ada, 1,2,22 ve 33 No’lu parseldeki) tarihi kalıntı, buraya yapılmak istenen bir bina inşaatında kullanılan iş makineleri tarafından ‘yerle bir’ edilmiş ve buraya ‘beş katlı bir otel’ dikilmiştir. Bu haberdeki bilgiler doğru mudur?

2) Söz konusu yere yapılan inşaatın sebep olduğu tahribatı önlemek isteyen vatandaşların 4 numaralı Koruma Kuruluna ve Fatih Belediyesine başvuruda bulundukları, Koruma Kurulunun başvurudan ancak 1 ay sonra inşaatın durdurulması kararı verdiği doğru mudur?

3) Koruma Kurulu karar verinceye kadar inşaatın devam ettiği ve binanın beş katının kaba kısmının tamamlandığı doğru ise, tarihi kalıntıya verilen zarardan hangi kamu görevlisi sorumludur?

4) Zararın kamu görevlilerinin ve/veya inşaat sahibi ve sorumlularının kusuru neticesinde meydana geldiği sabit olduğu takdirde kime nasıl bir yaptırım uygulanması söz konusudur?

5) Tarihi kalıntıyı yerle bir etmek isteyenlerin orada yasalara uygun bir iş yapıyormuş izlenimini vermek için Fatih Belediyesi’nden güçlendirme izni alarak o yöreyi tahta perde ile çevirdikleri, böylece yaptıkları işin dışarıdan görülmesini engelledikleri, bütün bunların Fatih Belediyesi’nin açık/kapalı bilgisi altında yürütüldüğü doğru mudur?

6) Özellikle İstanbul’un tarihi yarımadasında kazma vurulan her yerden tarih fışkırdığı uzun zamandır bilindiği dikkate alınınca bundan sonra aynı tür olayların yaşanmaması için ne gibi önlemler almayı düşünüyorsunuz?''



YANITLAR:

Başbakan adına İçişleri Bakanı İdris Naim Şahin tarafından 23 Mayıs 2013 tarihinde verilen yanıt aşağıdadır:


''İstanbul Milletvekili Sayın Oktay EKŞİ'nin Fatih İlçesi, Sultanahmet Mahallesi, 98 ada, 1,2,22 ve 33 parselde yer alan taşınmazlarda yapılan İnşai faaliyetlere ilişkin 7/3918 sayılı yazılı soru önergesinde yer alan sorular hakkında;
1 -İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü İstanbul Arkeoloji Müzeleri Müdürlüğünün 31.01.2012 tarihli uzman raporunda; 30.01.2012 günü söz konusu yere gidildiği, duvar kalıntısının incelenmesi ve kalıntı rölövesinîn ve niteliğini açıkça belirten inceleme raporunun oluşturulması şartlarının ortadan kalktığı, şu anda mevcut duvarın devamı olan Küçük Ayasofya Caddesi'ne doğru uzanan geniş ve uzun duvarın tamamen ortadan kaldırıldığı, duvar kalıntısının bir kısmının kesildiği, bina içerisinde merdiven boşluğuna denk gelen mevcut duvar kalıntısına beton kolon ve kirişlerin dayandığı, mevcut şartlarda kalıntının incelenmesi ve rölövesinin çıkarılmasının mümkün olmadığının belirtildiği, İstanbul IV Numaralı Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Müdürlüğünün 08.02.2012 gün ve 381 sayılı karan ile, İlimiz, Fatih(Eminönü) İlçesi, Sultanahmet Mahallesi, 98 ada, 1,2, 22, 32 ve 33 parsellerde yer alan taşınmazlarda yapılan inşai faaliyetlere ilişkin, 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu'nun 16. maddesine göre Belediyesince işlem yapılarak, İstanbul IV Numaralı Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu'nun 18.01.2012 gün ve 348 sayılı kararı ile istenen kalıntı rölövesi ve niteliğini açıkça belirten raporunun hazırlanmasının istendiği,

2- Söz konusu inşai faaliyetlere ilişkin, İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü İstanbul Arkeoloji Müzeleri Müdürlüğü'nün 15.12.2011 gün ve 3682 sayılı yazısı ve eki 14.12.2011 tarihli uzman raporunun Müdürlüğe iletildiği,

Müdürlüğün 27.12.2011 gün ve 669 sayılı yazısı ile, söz konusu inşai faaliyetlerin Fatih (Eminönü) İlçesinde, İstanbul I Numaralı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulu'nun 12.07.1995 gün ve 6848 sayılı karan ile belirlenen Tarihi Yarımada Kentsel ve Arkeolojik Sit Alanı sının dahilinde yer aldığının anlaşıldığı, taşınmaza ilişkin ada parsel bilgileri ile birlikte, varsa inşai faaliyetlere ilişkin tüm bilgi belgelerin ivedilikle Müdürlüğe iletilmesi, ayrıca konunun İstanbul IV Numaralı Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Müdürlüğünün gündeminde görüşülünceye kadar alanda yapılan her türlü inşai faaliyetin durdurulması ve kazı yapılan alanda gerekli güvenlik önlemlerinin Belediyesi ve ilgililerince alınması hususlarında gereğinin yapılmasının Belediyesinden 27.12.2011 tarihinde posta ve fax yollan ile istendiği,
yükseldiğinin tespit edildiği, inşaat yeMilerinin uyarıldığı ve konuya ilişkin Kurulca 18.01.2012 gün ve 348 sayılı karar alındığı,

Kurulun 18.01.2012 gün ve 348 sayılı kararında; "...İstanbul İli, Fatih (Eminönü) İlçesi, Sultanahmet Mahallesi, 98 ada, 1, 2, 22 ve 33 parsellerde yer alan taşınmazlarda yapılan İnşai faaliyetlere ilişkin Müdürlüğümüzün 27.12.2011 gün ve 669 sayılı yazısı ile istenilen tüm bilgi belgelerin Belediyesince ivedilikle Kurulumuza iletilmesine, açığa çıkan tarihi duvar kalıntısının İstanbul Arkeoloji Müzeleri Müdürlüğünce kalıntı rölövesinin ve niteliğini açıkça belirten raporunun hazırlanarak Kurulumuza iletilmesine, söz konusu alanda her türlü inşai faaliyetin ivedi olarak durdurulmasına, 1 ve 2 parsellere ait güncel rölöve, restitüsyon ve restorasyon projelerinin Kurulumuza iletilmesine karar verildi" denildiği,

Kurulun 18.01.2012 gün ve 348 sayılı kararma istinaden, İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü İstanbul Arkeoloji Müzeleri Müdürlüğü'nün 03.02.2012 gün ve 413 sayılı yazısı ve eki 31.01.2012 tarihli uzman raporunda; 30.01.2012 günü söz konusu yere gidildiği, duvar kalıntısının incelenmesi ve kalıntı rölövesinin ve niteliğini açıkça belirten inceleme raporunun oluşturulması şartlarının ortadan kalktığı, 14.12.2011 tarihinde inşaat yetkililerine çalışmanın durdurulması söylenmesine rağmen inşaatın durdurulmayıp devam ettirildiği,

Söz konusu yerin İstanbul IV Numaralı Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Müdürlüğü uzmanlarınca 06.02.2012 tarihinde yerinde tekrar incelenerek inşaatın Kurulun 18.01.2012 gün ve 348 sayılı kararına rağmen, zemin üzeri 4 kat seviyesine yükselmiş olduğu, İstanbul IV Numaralı Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Müdürlüğünün 06.02.2012 gün ve 256 sayılı yazısı İle inşai faaliyetlerin devam ettirildiği ve kapısında mühür bulunmadığının tespit edildiği Belediyesine bildirilerek, 18.01.2012 gün ve 348 sayılı Kurul kararı gereklerinin ivedilikle yerine getirilmesinin Belediyesinden istendiği, konunun 08.02.2012 tarihinde tekrar Kumlun gündemine alındığı,

Kurulun 08.02.2012 gün ve 381 sayılı kararında; "...İstanbul İli, Fatih(Eminönü) İlçesi, Sultanahmet Mahallesi, 98 ada, 1, 2,22, 32 ve 33 parsellerde yer alan taşınmazlarda yapılan inşai faaliyetlere ilişkin, 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarım Koruma Kanunu'nun 65. Maddesi kapsamında yapanlar hakkında suç duyurusunda bulunulmasına, aynı kanunun 16. Maddesine göre Belediyesince işlem yapılmasına, İstanbul IV Numaralı Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu'nun 18.01.2012 gün ve 348 sayılı kararının, tescilli olan 32 parsel için de geçerli olduğuna, bu karar ile istenen kalıntı rölövesi ve niteliğini açıkça belirten raporunun hazırlanmasına, 1 ve 2 parsellere ait güncel rölöve, restitüsyon ve restorasyon projeleri ile, 32 parsele ilişkin restitüsyon ve rekonstrüksiyon projesinin Kültür ve Tabiat Varlıklarım Koruma Yüksek Kurulu'nun 660 sayılı İlke Kararı kapsamında hazırlanarak Kurulumuza İletilmesine karar verildi" denildiği,

İstanbul IV Numaralı Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Müdürlüğünün 27.12.2011 gün ve 669 sayılı ve 06.02.2012 gün ve 256 sayılı yazıları ve Kurulun 18.01.2012 gün ve 348 sayılı kararı ile Belediyesinden istenen bilgi ve belgelerin Fatih Belediye Başkanlığınca 08.02.2012 tarihinde Müdürlüğe iletildiği,

Fatih Belediye Başkanlığının yazısı ile, Fatih İlçesi, 98 ada, 22-32-33 parsellerdeki söz konusu inşaatın 10.01.2012 tarihli Mühürleme zabtı ile mühürlendiği ve bu tarihten sonra mühür fek edilerek, imar planında tescilsiz olduğu görülen 22 ve 33 parsellerdeki binaların ve eski eser tescilli 32 parseldeki binanın yerine, bu üç parseli kapsayacak şekilde 2 Bodrum+Zemin+4 Normal Katlı Betonarme bina yapılmakta olduğunun görülmesi nedeniyle 31.01.2012 tarih ve 492 sayı ile Yapı Tatil Tutanağının düzenlendiği, İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulduğu, Encümen Kararlan için Belediye Encümenine sevk edildiği bilgilerinin İstanbul IV Numaralı Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Müdürlüğüne iletildiği, ayrıca izinsiz inşai faaliyetlerde bulunulduğunu gösterir Yapı Tatil Tutanağı ve suç duyurusu yazısının da ekinde gönderildiği,

3- İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü İstanbul Arkeoloji Müzeleri Müdürlüğü'nün 15.12.2011 gün ve 3682 sayılı yazısı ile İstanbul IV Numaralı Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğene iletilen inşai faaliyetlerin ivedilikle durdurulması, Müdürlüğün 27.12.2011 gün ve 669 saydı yazısı ile Belediyesinden istendiği,

İstanbul IV Numaralı Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğünün 27.12.2011 gün ve 669 sayılı yazısı gereği söz konusu inşai faaliyetlerin durdurulması gerekmekte iken, Müdürlük uzmanlarınca 05.01.2012 tarihinde yerinde yapılan incelemede inşaatın devam etmekte olduğu, Zemin+ 2 kat seviyesine yükseldiğinin tespit edildiği, inşaat yetkililerinin uyarıldığı ve konuya ilişkin Kurulca yukarıda bahsi geçen 18.01.2012 gün ve 348 sayılı kararın alındığı,

4- Söz konusu inşai faaliyetlere ilişkin, Kurulca, 08.02.2012 gün ve 381 sayılı karar ile 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu'nun 65. maddesi kapsamında yapanlar hakkında suç duyurusunda bulunulmasının İstendiği,

5- Etrafı ahşap paravanlarla çevrilerek inşai faaliyetlerde bulunulan alanda, Fatih Belediyesi'nden "güçlendirme" izni alındığına ilişkin Belediyesinden İstanbul IV Numaralı Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğüne herhangi bir bilgi belgenin iletilmediği,

6- Kültür ve Turizm Bakanlığı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Yüksek Kurulu'nun 720 sayılı ilke kararının 5. maddesinin, e) bendinde;

"Onaylı projesine, geçiş dönemi yapılaşma koşullarına ve koruma amaçlı imar planına aykın uygulama yapılmış olması halinde ilgili idarelerce ilgili Yönetmelikler kapsamında hazırlanacak teknik rapor ve fotoğrafların değerlendirilmek üzere koruma bölge kurulu müdürlüklerine iletilmesine, inşaat yar un ise koruma bölge kurulu karan alınmadan inşaata devam edilemeyeceğine, inşaat tamamlanmış ise kullanma izin belgesi verilemeyeceğine, yapının geleceği ile ilgili kararın koruma bölge kurulunca alınmasına, onaylı projesine, geçiş dönemi koruma esasları ve kullanma şartlarına, koruma amaçlı imar planına aykırı uygulamaların sorumluları hakkında İmar Kanunu ile 2863 sayılı Kanunda yer alan yaptırımların uygulanacağına,

Kentsel sitlerdeki uygulamaların ve uygulamaların denetlenmesinin bu ilke kararı ve ilke kararında "ilgili yönetmelik" olarak belirtilen,

Koruma, Uygulama ve Denetim Büroları, Proje Büroları ile Eğitim Birimlerinin Kuruluş, İzin, Çalışma Usul ve Esaslarına Dair Yönetmelik,
Korunması Gerekli Taşınmaz Kültür Varlıklarının Yapı Esasları ve Denetimine Dair Yönetmelik,
Koruma Amaçlı İmar Planları ve Çevre Düzenleme Projelerinin Hazırlanması, Gösterimi, Uygulaması, Denetimi ve Müelliflerine İlişkin Usul ve Esaslara Ait Yönetmelik,
hükümleri ile birlikte gerçekleştirileceğine" denildiği,

Koruma, Uygulama ve Denetim Büroları, Proje Büroları İle Eğitim Birimlerinin Kuruluş, İzin, Çalışma Usul ve Esaslarına Dair Yönetmeliğin 7. maddesinin g) bendi gereğince taşınmaz kültür ve tabiat varlıkları ile bunların korunma alanlarında Koruma Yüksek Kurulunun ilke kararları, koruma bölge kurulu kararlarına aykırı ve ruhsatsız olarak yapılan inşaatlar ile koruma amaçlı İmar planlarında, plana; sitlerde, sit şartlarına aykırı olarak inşa edilen yapılar hakkında imar mevzuatına göre gerekli işlemleri yapmak, uygulamayı durdurarak konuyu belgeleriyle koruma bölge kurulu müdürlüğüne iletmek yerel idarelerin görevi olarak tanımlandığından, ilgili idarelerce gerekli tespitlerin

Yazılı ve görsel basında belirtilen ve Bizans Sarayına ait olduğu iddia edilen alanlarla alakalı olarak; dosya muhteviyatında, Kurul Kararlarında ve İmar Planlarında herhangi bir saray kalıntısı ibaresinin veya plan notunun bulunmadığı, yazılı ve görsel basında yıkıldığı iddia edilerek gösterilen saray ve sur kalıntılarının bahse konu alanla bir ilgisinin bulunmadığı, söz konusu yerde eski ve metruk binaların bulunduğu, Turizm bölgesi olan Fatih Belediyesi sınırlarında boş ve metruk olan ve bu haliyle çevre açısından görüntü kirliliği oluşturan, güvenlik açısından tehlike arz den yapıların herkes tarafından bilindiği ve bu konuda çok sayıda şikayet olduğu, boş ve metruk olan binaların etraflarının kapatılarak çevre can ve mal emniyetinin alınmasının 3194 sayılı İmar Kanunu gereği olduğu ve ilgilisince veya Belediyesince uygulanmasının zorunlu olduğu,Yazılı ve görsel basında yer alan haberlere konu olan yerin boş, metruk ve bu haliyle tehlikeli olduğu, ilgilisince etrafı içi görünmeyecek şekilde tamamen kapalı olan mahal Önceki tarihlerde herhangi bir inşai faaliyette bulunulmaması için tahta perde girişinden Belediyece mühürlendiği, müteaddit kereler kontrol edildiği, söz konusu yerin kapalı oluğunun görüldüğü ve herhangi bir faaliyete rastlanmadığı,

Ancak Radikal gazetesinin haberinin yayımlanmasından daha önceki tarih olan 31.01.2012 tarihinde yapılan kontrolde tahta perde girişinin açık olduğu ve içerde bir inşai faaliyetin olduğunun görüldüğü, mevcut durumu itibariyle tespitlerin yapılarak 3194 sayılı İmar Kanunu ilgili maddeleri uyarınca Yapı Tatil Tutanağının düzenlendiği, mahalin tekrar mühürlenerek tüm faaliyetlerin durdurulduğu, yine aynı tarihte mühür fek edilerek inşai faaliyette bulunulması nedeniyle İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulduğu, 3194 sayılı İmar Kanunu gereği ivedi olarak Belediye Encümenince Para Cezası ve Yıkım Kararlan alınarak yıkım işlemine başlandığı, söz konusu yerde 3 katın yıkım işleminin gerçekleştirildiği, kötü hava koşullarına rağmen yıkım işleminin devam ettiği,

Söz konusu yerde Fatih Belediyesini ilgilendiren hususlarda tüm yasal işlemlerin gerçekleştirildiği, yasal sürecin halen devam ettiği, Fatih Belediye Başkanlığından alınan bilgilerden anlaşılmıştır.
Fatih İlçesi, Sultanahmet Mahallesi, 98 ada, 22 parsel sayılı yerde 5216 sayılı Kanun'un 11. maddesine istinaden Büyükşehir Belediyesi teknik elemanlarınca 09.01.2012 tarihinde yapılan mahallen tetkikte İnşai faaliyet olduğu tespit edildiğinden, arazi çalışması tespit formu düzenlenerek, inşai faaliyetin kaçak olması durumunda ivedilikle durdurularak yasal işlemlerin yapılması hususunun ilgili ilçe belediyesine yazılı olarak bildirildiği, İlçe belediyesinden gelen cevabi yazıda, anılan yerin 10.01.2012 tarihinde mühürlendiği, mühür fekki yapılması sebebiyle inşai faaliyetin tekrar mühürlenerek durdurulduğu, yapı tatil tutanağı tanzim edildiği, konu hakkında suç duyurusunda bulunulduğu ve yıkım karan alınması için gerekli işlemlere başlanıldığının bildirildiği ve Büyükşehir Belediyesince mahallen yapılan tetkikte yıkım işlemlerinin başladığının görüldüğü, Büyükşehir Belediye Başkanlığından alınan bilgilerden anlaşılmıştır.

Bilgilerinize arz ederim.

İdris Naim Şahin

İçişleri Bakanı''