Mustafa Kemal ATATRK
Oktay Eki
Oktay EK
CHP stanbul Milletvekili
D ileri Komisyonu yesi
Bugn 15 Aralk Cuma  2017
Trafik Sigortas Kanunu'nda Deiiklik Yaplmasna Dair Kanun Teklifi (10 Ocak 2013 tarihinden beri ''ileri Komisyonu''nda beklemekte)

28.12.2012

 

 

 

 

TRAFK ÇN K AYRI SGORTA YAPTIRMA ZORUNLULUU KALKACAK

 

 

CHP stanbul Milletvekili Oktay Eki, araç sahiplerinin arabalar için iki ayr sigorta (Trafik sigortas ile Kasko sigortas) yerine tek sigorta ile yetinmelerini salayacak yasa önerisini TBMM Bakanlna sundu.

Eki, Karayollar Trafik Kanununun 13 maddesinde deiiklik yaplmasn öngören önerisinin ayn araç için iki ayr sigorta yaptrmaktan doan sakncalar gidereceini söyledi. Eki, “bugünkü uygulama araç sahiplerinin sigorta irketlerine yapt prim ödemesinin gereksiz yere yükselmesine yol açtn” belirttikten sonra “bir yandan bürokratik ilemlerin çokluundan yaknyor öte yandan gereksiz bürokrasi üretiyoruz. Onunla da yetinmeyip temelde ayn amaç için iki ayr ödeme yapyoruz. Her aracn bir kiiye ait olduunu varsayarsak 17 milyon insan bou bouna yokua sürüyoruz. Bu anlamsz eziyete son vermek için sigorta poliçesini ikiden teke indirmeyi öngören öneriyi hazrladm. Sanyorum sigorta masrafnn gereksiz ksmndan kurtulanlar bundan memnun olur” dedi.

Öneri TBMM’de kabul edilir de yürürlüe girerse, halen “Paket Poliçe” denen ancak fiilen uygulamadan doan model, Hazine Müstearlnn yapaca düzenleme ile resmi bir zemine oturacak, halen çeitli ihtilaflara yol açan uygulama tutarl kurallara balanm olacak ve en önemlisi vatandan sigorta gideri –rekabetin salayabildii ölçüde- aaya çekilmi olacak.

 

 

 

GENEL GEREKÇE

 

Türkiye statistik Kurumu (TÜK) verilerine göre ülkemizde Ekim 2012 sonu itibariyle 16 milyon 901 bin adet motorlu kara tat vard. TÜK bunlarn yüzde 50.6’snn (8 milyon 350 bin) otomobil, yüzde 16.4’ünün  (2 milyon 700 bin) kamyonet, yüzde 15.7’sinin  (2 milyon 570 bin) motosiklet, yüzde 4.4’ünün (740 bin) kamyon, yüzde 1.4’ünün (226 bin) otobüs, yüzde 2.3’ünün (390 bin) minibüs olduunu bildirmektedir. 

Karayollar Trafik Kanunu, yaklak 17 milyon tat aracnn trafie çkabilmesi için biri Tescil Belgesi dieri Mali Sorumluluk Sigortas olmak üzere iki temel belgenin varln art komaktadr. Buna ramen Trafik Sigortalar Bilgi Merkezi’nin verilerine göre bu yaklak 17 milyon aracn yüzde 21.3’ü, bir dier ifadeyle 3 milyon 512 bin 848’i, sigortasz olarak trafikte dolamaktadr.

Sözü edilen iki belgeden Mali Sorumluluk Sigortas (halk arasndaki deyimle Trafik Sigortas) bilindii gibi “aracn kullanmndan dolay üçüncü ahslara verilebilecek bedeni ve maddi zarar ile araç sahibine düen hukuki sorumluluu” teminat altna almaktadr.

Birçok araç sahibi bu teminat yeterli bulmad için bir de, kendi aracn ve kendi arac içindekilerin zararn güvence altna alan Kasko sigortas yaptrmaya ihtiyaç duymakta böylece ayn araç için iki ayr sigorta poliçesi düzenlenmesi gibi, ilk bakta bile makul görünmeyen bir durum domaktadr.

Oysa, hem mali sorumluluu korumak hem de iki ayr poliçe düzenlenmesi zorunluluunu ortadan kaldrmak mümkündür. Bunun için yaplmas gereken ey:

a) steyenin sadece mali sorumluluk sigortas ile yetinmesine;

b) steyenin de mali sorumluluu da içeren (bir bakma kasko sigortas görevi de yapan) sigorta yaptrmasna olanak salamaktr. 

Bugün fiilen iki sigortay birlikte yapan sigorta irketleri vardr. Biri mali sorumluluk, öteki kasko olmak üzere iki ayr sigorta ilemini içeren uygulamaya Paket Poliçe denilmektedir.  

Ancak bu fiili durum sigortaclkla ilgili esaslar düzenleme yetkisine sahip Hazine Müstearl ve bu müstearln bal olduu Bakanlk düzenlemesine dayanmad için hem vatandan gereksiz yere yüksek prim ödemesine yol açmakta hem de düplikasyonlara, çelikili uygulamalara ve ihtilaflara sebep olmaktadr. 

Öneri bu sakncalar bertaraf etmek için Hazine Müstearlnn, mali sorumluluk sigortas gibi mali sorumluluk da içeren sigortann esaslarn belirlemesini öngörmektedir. 

Öte yandan, bu öneriyle yasal zemine kavuturulmas istenen Kapsaml Sigorta uygulamas halen Kanada, ngiltere, Almanya gibi ülkelerde vardr. Öneriyle istenen ayn uygulamann Türkiye’ye de getirilmesidir.   

Sonuç olarak yasa önerisi, 2918 sayl Karayollar Trafik Kanununun araçlarn “mali sorumluluk sigortas” olmadan trafie çkamayacana ilikin temel kuraln korurken bunu da içeren tek sigorta poliçesi ile sorunu çözmeyi amaçlamaktadr.

Karayollar Trafik Kanununun 24; 34; 91; 92; 93; 97; 99; 101; 102; 104; 105; 106 maddeleriyle EK Madde 8’i deitirmeyi amaçlayan önerinin tamam, yukardaki gerekçenin snrlar içinde kalmaktadr.    

                          -------------------------------

 

 

 

 

 

 

 

 

 

KARAYOLLARI TRAFK KANUNUNUN BAZI MADDELERNN

DETRLMES HAKKINDA YASA ÖNERS

 

Madde 1- 18 Ekim 1983 tarih ve 2918 sayl Kara Yollar Trafik Kanununun 24’üncü maddesi aadaki ekilde deitirilmitir:

TRAFK BELGES VERLMES ÇN ZORUNLU BELGELER:  

 

Madde 24 - (Deiik fkra: 18/01/1985 - KHK 245/9 md.; Aynen kabul: 28/03/1985 - 3176/9 md.) Trafik belgesi verilebilmesi için araca ait tescil belgesi ile mali sorumluluk içeren sigorta belgesinin ibraz zorunludur.

 

Tescil belgesi, trafik belgesi ve tescil plakalarnn verilmesi artlar, geçerlilikleri, süreleri, nicelik ve nitelikleri ile dier esaslar yönetmelikte gösterilir.

 

 

 

Madde 2- 18 Ekim 1983 tarih ve 2918 sayl Kara Yollar Trafik Kanununun 34’üncüi maddesi aadaki ekilde deitirilmitir:

ARAÇLARIN MUAYENES:  

 

Madde 34 - Trafie çkarlacak motorlu araçlarn teknik artlara uyup uymad ekonomik yaplar da, dikkate alnmak suretiyle belirli zamanlarda muayene edilerek tespit edilir.

 

(Ek fkra: 17/10/1996 - 4199/14 md.)Geçerli teminat tutarlar üzerinden mali sorumluluk içeren sigorta yaptrlmam araçlar, muayeneye alnmazlar.

 

Motorlu araçlarn muayenelerinin, yönetmelikte belirtilen süreler içinde yaptrlmas zorunludur.

 

(Deiik fkra: 25/06/1988 - KHK-330/3 md.; Aynen kabul : 31/10/1990 - 3672/2 md.) Muayene süresi dolmadan kazaya karmas sonucu yetkili zabtaca muayenesi gerekli görülenler ile üzerinde deiiklik 

yaplan araçlarn ayrca özel muayenesi zorunludur. Bu muayeneler öncelikle yaplr.

 

Karayollarnda kullanlmakta olan araçlarn, teknik artlara uyup uymad trafik zabtasnca kontrol edilerek her an muayeneleri yaplabilir.

 

(Deiik fkra: 21/05/1997 - 4262/4 md.) Muayene süresi geçirilen veya sahip deitirme hali hariç, özel muayene yaptrlmas zorunlu olduu halde yaptrlmam araçlar kullanan sürücüler, 1 800 000 lira para cezas ile cezalandrlrlar.

 

(Ek fkra: 16/07/2004 - 5228 S.K./44.mad) *1* Bu araçlar trafikten men edilir ve en yakn muayene istasyonuna gönderilirler.

 

(Ek fkra: 16/07/2004 - 5228 S.K./44.mad) *1* Muayene istasyonu açma yetkisi verilen gerçek ve tüzel kiiler; muayeneleri süresi içinde yaptrlmayan veya geç yaptrlan araçlara ilikin bilgileri, ekli ve içerii Maliye Bakanlnca belirlenecek bir tutanak ile en yakn trafik kuruluuna bildirir. Trafik kuruluuna iletilen tutanaklar hakknda bu Kanun hükümlerine göre ilem yaplr.

 

 

Madde 3- 18 Ekim 1983 tarih ve 2918 sayl Kara Yollar Trafik Kanununun 91’inci maddesi aadaki ekilde deitirilmitir:

 

SGORTA  YAPTIRMA ZORUNLULUU:  

 

Madde 91 - (Deiik madde: 17/10/1996 - 4149/33 md.)

 

letenlerin, bu Kanunun 85 inci maddesinin birinci fkrasna göre olan sorumluluklarnn karlanmasn salamak üzere mali sorumluluk içeren sigorta yaptrmalar zorunludur.

 

Mali sorumluluk içeren sigortaya ilikin primler pein ödenir. Ancak, Hazine Müstearlnn bal bulunduu Bakanlk primlerin taksitler halinde tahsil edilmesine ilikin düzenleme yapmaya yetkilidir.

 

(Deiik fkra: 21/02/2001 - 4629 S.K./6. md.;Deiik fkra: 14/07/2004 - 5217 S.K./12.mad) *1* *2* Sigorta yaptranlarn, sigorta irketlerine ödeyecekleri sigorta priminin % 5'i oranndaki tutar, sigorta irketi tarafndan tahsil edildii ay takip eden ayn en geç 20'sine kadar çileri Bakanl Merkez Saymanl hesabna yatrlr. Yatrlan bu tutarlar bütçeye gelir kaydedilir.

 

(Mülga fkra: 13/02/2011-6111 S.K 58. mad.)

 

Geçerli teminat tutarlar üzerinden sigortas bulunmayan araçlar trafikten men edilir.

 

(Deiik fkra: 13/02/2011-6111 S.K 58. mad.) Yabanc plakal tatlarn Hazine Müstearlnn bal olduu Bakanlkça belirlenecek usul ve esaslara göre Türkiye'de geçerli sigortalar yoksa bunlar için gerekli mali sorumluluk sigortas Türkiye snrlarna girileri srasnda yaplr.

 

(Ek fkra: 02/12/2004 - 5265 S.K./1.mad) Milletleraras hukukun meru sayd hallerde, ortak savunma veya bar harekât çerçevesinde Türkiye'de harekât, eitim veya tatbikat maksadyla bulunmasna izin verilen yabanc silâhl kuvvetlerin neden olabilecei hasar ve zararlarn tazmini konularnn özel bir anlamayla düzenlendii hallerde, bu kapsamda Türkiye'ye girecek yabanc askerî araçlar bakmndan bu madde hükmü uygulanmaz.

 

(Deiik fkra: 21/05/1997 - 4262 S.K./4 md.) Bu madde hükmüne uymayanlar 1 800 000 lira para cezas ile cezalandrlrlar.

 

 

Madde 4- 18 Ekim 1983 tarih ve 2918 sayl Kara Yollar Trafik Kanununun 92’nci maddesi aadaki ekilde deitirilmitir:

SGORTA DIINDA KALAN HUSUSLAR:  

 

Madde 92 - Aadaki hususlar, sigorta kapsam dndadrlar.

 

a) letenin; bu Kanun uyarnca eylemlerinden sorumlu tutulduu kiilere kar yöneltebilecei talepler,

 

b) letenin; einin, usul ve füruunun, kendisine evlat edinme ilikisi ile bal olanlarn ve birlikte yaad kardelerinin mallarna gelen zararlar nedeniyle ileri sürebilecekleri talepler,

 

c) letenin; bu Kanun uyarnca sorumlu tutulmad eye gelen zararlara ilikin talepler,

 

d) Bu Kanunun 105 inci maddesinin üçüncü fkrasna göre mali sorumluluk sigortas teminat altnda yaplacak motorlu araç yarlarndaki veya yar denemelerindeki kazalardan doan talepler,

 

e) Motorlu araçta tanan eyann urayaca zararlar,

 

f) Manevi tazminata ilikin talepler.

 

 

 

Madde 5- 18 Ekim 1983 tarih ve 2918 sayl Kara Yollar Trafik Kanununun 93’üncü maddesi aadaki ekilde deitirilmitir:

EN AZ SGORTA TUTARLARI:  

 

Madde 93 - (Deiik madde: 17/10/1996 - 4199/34 md.)

 

Mali sorumluluk da içeren Kapsaml Sigorta’nn genel artlar, teminat tutarlar ile tarife ve talimatlar Hazine Müstearlnn bal bulunduu Bakanlkça tespit edilir ve Resmi Gazetede yaymlanr.

 

Tarife ve talimatlarn tespitinde; araç türleri; corafi bölge; sigorta süresi içinde herhangi bir hasar ödemesine neden olmayan iletenlerin primlerinin indirilmesi yoluyla ödüllendirilmesi, hasar ödemesine neden olan iletenlerin primlerinin yükseltilmesi yoluyla cezalandrlmas ve gerekli görülen dier hususlar dikkate alnr.

 

 

 

Madde 6- 18 Ekim 1983 tarih ve 2918 sayl Kara Yollar Trafik Kanununun 97’nci maddesi aadaki ekilde deitirilmitir:

DORUDAN DORUYA TALEP VE DAVA HAKKI:  

 

Madde 97 - Zarar gören, mali sorumluluk sigortasnda öngörülen snrlar içinde dorudan doruya sigortacya kar talepte bulunabilecei gibi dava da açabilir.

 

 

 

Madde 7- 18 Ekim 1983 tarih ve 2918 sayl Kara Yollar Trafik Kanununun 99’uncu maddesi aadaki ekilde deitirilmitir:

TAZMNAT VE GDERLERN ÖDENMES:  

 

Madde 99 - Sigortaclar, hak sahibinin kaza veya zarara ilikin tespit tutanan veya bilirkii raporunu, sigortacnn merkez veya kurulularndan birine ilettii tarihten itibaren sekiz i günü içinde mali sorumluluk da içeren sigorta (Kapsaml Sigorta) snrlar içinde kalan miktarlar hak sahibine ödemek zorundadrlar.

 

Ödemeyi yapan sigortac, ödenen miktarn sorumluluk oranlarnda paylalmasn dier sigortaclardan yazl olarak talep eder. Dier sigortaclar talep tarihinden itibaren sekiz i günü içinde kendilerine düen miktar talepte bulunana öder.

 

(Deiik fkra: 21/05/1997 - 4262/4 md.) Bu madde hükmüne uymayan sigortaclar, 108 000 000 lira hafif para cezas ile cezalandrlrlar.

 

 

Madde 8- 18 Ekim 1983 tarih ve 2918 sayl Kara Yollar Trafik Kanununun 101’inci maddesi aadaki ekilde deitirilmitir:

SGORTA SÖZLEMES YAPMAYA YETKL SGORTA RKETLER VE SGORTA YAPMA ZORUNLULUU:  

 

Madde 101 - Bu Kanunda öngörülen mali sorumluluk sigortas Türkiye' de kaza sigortas dalnda çalmaya yetkili olan sigorta irketleri tarafndan yaplr. Bu sigorta irketleri mali sorumluluk da içeren sigortay yapmakla yükümlüdürler.

Mali sorumluluk sigortas ile mali sorumluluk da içeren sigortann esaslar Hazine Müstearlnn bal bulunduu Bakanlkça tespit edilir. 

(Deiik fkra: 21/05/1997 - 4262/4 md.) Bu madde hükmüne uymayan sigorta irketleri,  ……….. TL para cezas ile cezalandrlrlar.

 

 

 

 

Madde 9- 18 Ekim 1983 tarih ve 2918 sayl Kara Yollar Trafik Kanununun 102’nci maddesi aadaki ekilde deitirilmitir:

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM: ÖZEL DURUMLAR  

 

MOTORLU ARAÇ RÖMORKLARI:  

 

Madde 102 - Bir römorkun veya yar römorkun veya çekilen bir aracn sebep olduu zarardan dolay, çekicinin ileteni, motorlu arac iletenin sorumluluuna ilikin hükümlere göre sorumlu tutulur. Çekilen araçla ilgili olarak sorumluluk genel hükümlere tabidir.

 

Çekicinin sorumluluk sigortas, çekiciyi iletenin, römorkun sebep olduu zarardan dolay sorumluluunu da kapsar.

 

nsan tamada kullanlan römorklar, römork için ek bir sorumluluk sigortas yaptrlarak tüm katarn en az mali sorumluluk da içeren sigorta (Kapsaml Sigorta) tutarlarnn kapsamna girmesi salanmadkça, trafie çkarlamaz.

 

Madde 10- 18 Ekim 1983 tarih ve 2918 sayl Kara Yollar Trafik Kanununun 104’üncü maddesi aadaki ekilde deitirilmitir:

MOTORLU ARAÇLARLA LGL MESLEK FAALYETTE BULUNANLAR:  

 

Madde 104 - Motorlu araçlarla ilgili mesleki faaliyette bulunan teebbüslerin sahibi, gözetim, onarm, bakm, alm - satm, araçta deiiklik yaplmas amac ile veya benzeri bir amaçla kendisine braklan bir motorlu aracn sebep olduu zararlardan dolay; ileten gibi sorumlu tutulur. Aracn ileteni ve araç için mali sorumluluk da içeren sigortay (Kapsaml Sigorta) yapan sigortacs bu zararlardan sorumlu deildir.

 

(Deiik fkra: 17/10/1996 - 4199/35 md.) Yukarda yazl teebbüs sahipleri kendilerine braklan motorlu araçlarn tümünü kapsamak üzere esaslar Hazine Müstearlnn bal bulunduu Bakanlkça tespit edilecek bir mali sorumluluk sigortas veya mali sorumluluk da içeren bir sigorta (Kapsaml Sigorta) yaptrmaya ve denetimlerde bu sigortann yapldn belgelemeye mecburdurlar.

 

letenin sorumluluk sigortasna ilikin hükümler, burada da uygulanr. Motorlu araçlar mesleki veya ticari amaçlar için elinde bulunduran teebbüs sahipleri bu araçlarn yönetmelikte gösterilecek biçimde bir defterini tutmakla yükümlüdürler.

 

(Deiik fkra: 21/05/1997 - 4262/4 md.) Bu madde hükümlerine uymayan teebbüs sahipleri, 108 000 000 lira hafif para cezas ile cezalandrlrlar.

 

(Ek fkra: 17/10/1996 - 4199/35 md.) kinci fkrada sözü edilen sigortay yaptrmayan teebbüs sahiplerinin bu iyerleri, mahallin en büyük mülki amirince 15 güne kadar faaliyetten men edilir.

 

 

 

Madde 11- 18 Ekim 1983 tarih ve 2918 sayl Kara Yollar Trafik Kanununun 105’inci maddesi aadaki ekilde deitirilmitir:

YARILAR:  

 

Madde 105 - Yar düzenleyicileri, yara katlanlarn veya onlara elik edenlerin araçlar ile gösteride kullanlan dier araçlarn sebep olacaklar zararlardan dolay motorlu araç ileteninin sorumluluuna ilikin hükümler uyarnca sorumludurlar.

 

Yarçlarn veya onlarla birlikte araçta bulunanlarn urayacaklar zararlarla, gösteride kullanlan araçlarn uradklar zararlardan dolay sorumluluk genel hükümlere tabidir.

 

Yar düzenleyicilerinin, yara katlanlarn ve yardmc kiilerin yar esnasnda üçüncü kiilere kar olan sorumluluklarn karlamak üzere bir sorumluluk sigortas yaptrmalar zorunludur. Bu gibi yarlara izin vermeye yetkili olan makamn talebi üzerine Ticaret Bakanl durum ve artlara göre en az sigorta tutarlarn belirlemekle görevlidir. Motorlu araçlar için yaplacak sigortalarda en az sigorta tutarlar mali sorumluluk sigortasndaki tutarlardan az olamaz. Bu Kanunun zarar görenin dorudan doruya sigortacy dava edebilmesine ilikin 97 nci maddesi hükümleri ile zarar görenlerin birden çok olmas haline ilikin 96 nc maddesi hükümleri burada da uygulanr.

 

Yetkili makamdan izin alnmakszn düzenlenen bir yarta vuku bulan zararlar, zarara sebep olan motorlu aracn sorumluluk sigortacs tarafndan karlanr. Böyle bir durumda, sigortac, yar için özel bir sigortann yaplmam olduunu bilen veya gerekli özenin gösterilmesi halinde bilebilecek olan ileten veya iletenlere rücu edebilir.

 

(Deiik fkra: 04/07/1988 - KHK - 336/1 md.; Aynen kabul: 07/02/1990 - 3612/59 md.) Bu madde hükümleri ortalama hz saatte en az elli kilometrenin üstünde olan veya ulalacak hza göre deerlendirme yaplmas öngörülen motorlu araç veya bisiklet sporu gösterilerinde uygulanr. Bu hükümler, yar güzergahnn dier trafie kapatlmas halinde de geçerlidir. çileri Bakanl bu madde hükümlerinin, baka yarlar bakmndan da uygulanmasna karar verebilir.

 

 

 

 

Madde 12- 18 Ekim 1983 tarih ve 2918 sayl Kara Yollar Trafik Kanununun 106’nc maddesi aadaki ekilde deitirilmitir:

DEVLETE VE KAMU KURULULARINA AT ARAÇLAR:  

 

Madde 106 - (Deiik madde: 25/06/1988 - KHK - 330/7 md.; Aynen kabul: 31/10/1990 - 3672/6 md.)

 

Genel bütçeye dahil dairelerle katma bütçeli idarelere, il özel idarelerine ve belediyelere, kamu iktisadi teebbüslerine ve kamu kurulularna ait motorlu araçlarn sebep olduklar zararlardan dolay, bu Kanunun iletenin hukuki sorumluluuna ilikin hükümleri uygulanr. Bu kurulular, 85 inci maddenin birinci fkrasna göre olan sorumluluklarnn karlanmasn salamak üzere 101 inci maddedeki artlar haiz milli sigorta irketlerine mali sorumluluk sigortas yaptrmakla yükümlüdürler.

 

 

Madde 13- 18 Ekim 1983 tarih ve 2918 sayl Kara Yollar Trafik Kanununun Ek Madde 8’i aadaki ekilde deitirilmitir:

 

SGORTALILAR BLG MERKEZ:  

 

Ek Madde 8 - (Ek madde: 17/10/1996 - 4199/43 md. ; Mülga fkra: 03/06/2007-5684 S.K./45.mad)

 

(Mülga fkra: 03/06/2007-5684 S.K./45.mad)

 

(Ek fkra: 03/06/2007-5684 S.K./39.mad) Türkiye Sigorta ve Reasürans irketleri Birlii, elde ettii bilgileri, trafikten men edilecek araçlarn tespitinde kullanlmak üzere çileri Bakanlnn emrine hazr tutar veya gerekli gördüü birimlerine iletir.

 

Sigorta irketleri, sigortasn yaptrmam iletenleri tespit amacyla mali sorumluluk veya mali sorumluluk da içeren sigorta (Kapsaml Sigorta)  poliçeleri ile ilgili olarak çileri Bakanlnca istenilecek bilgileri vermek zorundadrlar.

 

Bu maddeye aykr hareket eden sigorta irketleri hakknda 101 inci maddedeki cezalar uygulanr.

 

 

Madde 14- Bu kanun Resmi Gazetede yaymland gün yürürlüe girer.

 

Madde 15- Bu kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.